تحقیق دانشجویی

منو



http://up.asemankafinet.ir/up/asemankafinet/Pictures/Untitled-3.jpg

http://up.asemankafinet.ir/up/asemankafinet/Pictures/ertegha.jpg


پشتیبانی با اسمس و
تلگرام
09159886819
به کانال تلگرام سایت ما بپیوندید

موضوعات

ارسال لینک

پیوندهای روزانه

صفحات جانبی

امکانات جانبی

راهنمای سایت

سایت اقدام پژوهی -  گزارش تخصصی و فایل های مورد نیاز فرهنگیان

1 -با اطمینان خرید کنید ، پشتیبان سایت همیشه در خدمت شما می باشد .فایل ها بعد از خرید بصورت ورد و قابل ویرایش به دست شما خواهد رسید. پشتیبانی : بااسمس و تلگرام : 09159886819 و آیدی : @dabiryar  -  صارمی

2- شما با هر کارت بانکی عضو شتاب (همه کارت های عضو شتاب ) و داشتن رمز دوم کارت خود و cvv2  و تاریخ انقاضاکارت ، می توانید بصورت آنلاین از سامانه پرداخت بانکی  (که کاملا مطمئن و محافظت شده می باشد ) خرید نمائید .

3 - درهنگام خرید اگر ایمیل ندارید ، در قسمت ایمیل ، ایمیل http://up.asemankafinet.ir/view/2488784/email.png  را بنویسید.

4 - در هنگام خریداگر باخطای شماره موبایل اشتباه است مواجه شدید ، زبان گوشی یا کامپیوترخود را در هنگام وارد کردن شماره موبایل انگلیسی قرار دهید مشکل حل می شود .

http://up.asemankafinet.ir/up/asemankafinet/Pictures/rahnemaonline.jpghttp://up.asemankafinet.ir/up/asemankafinet/Pictures/kart.jpg

لیست گزارش تخصصی ها   لیست اقدام پژوهی ها         تجربیات ارتقای شغلی

تلگرام

به کانال تلگرام فرهنگیان بپیوندید@dabiranyar
مطالب ما رادر زیر هر مطلب با دوستان خود در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

تحقیق درباره نیروی واندروالسی

بازدید: 0

به نام خدا

موضوع : نیروی واندروالسی

نیروی واندروالسی

اتم‌ها در مولکولها توسط پیوندهای کووالانسی کنار هم نگه داشته شده‌اند. اما پرسش این است که مولکولها در حال مایع و جامد توسط چه نیرویی به سوی یکدیگر جذب می‌شوند، نیروهایی که مولکولهای یک ماده را در حالت مایع یا جامد به همدیگر ارتباط می‌دهد به نیروهای بین مولکولی معروف است.

نیروهای بین مولکولی بین مولکولهای قطبی با نیروهای بین مولکولی بین مولکولهای غیرقطبی باهم تفاوت دارند. معمولاً نیروهای بین مولکولی به نام نیروهای واندروالسی معروفند. وجود این نیروها در بین مولکولها باعث می‌شود که یک ترکیب جامد مولکولی شکل معینی داشته باشد و با غلبه بر این نیروها بتوان آن را به حالت مایع درآورد.

  تاریخچه

اولین بار یوهانس واندروالس در سال ۱۸۷۳وجود نیروهای کشش بین مولکولی در میان مولکولهای گاز را مطرح کرد، به نظر واندروالس مجموع این نیروها هستند که مقدار انحراف یک گاز حقیقی از گاز ایده آل را معین می‌کنند توضیح خاستگاه این نیروهای بین مولکولی توسط فرتینر لاندن در ۱۹۳۰پیشنهاد شد. امروزه نیروهای بین مولکولی را به صورت عام نیروهای واندروالس و نیروهای پراکندگی بین مولکولهای غیرقطبی را نیروهای لاندن می‌نامند.

انواع نیروهای واندروالسی

نیروهای دوقطبی - دوقطبی این نیروها بین مولکولهای قطبی دیده می‌شوند. این مولکولها دارای دوقطبیهای دائمی هستند و تمایل به قرار گرفتن در راستای میدان الکتریکی دارند. پایدارترین حالت زمانی است که قطب مثبت یک مولکول تا حد امکان به قطب منفی مولکول مجاور نزدیک باشد. در این شرایط بین مولکولهای مجاور یک نیروی جاذبه الکتروستاتیکی به نام نیروی دوقطبی بوجود می‌آید.

با توجه به مقادیر الکترونگاتیوی اتم‌ها در یک مولکول دو اتمی می‌توان میزان قطبیت مولکول و جهت‌گیری قطبهای مثبت و منفی را پیش بینی کرد اما پیش بینی قطبیت مولکولهای چند اتمی باید مبتنی بر شناخت شکل هندسی مولکول و آرایش جفت الکترونهای غیر مشترک باشد.

پیوند هیدروژنی

پیوند هیدروژنی نوعی نیروی بین مولکولی است که در آن بین اتم هیدروژن از یک مولکول با اتمهای الکترونگاتیو F و O و N از مولکول دیگر جاذبه‌ای بوجود می‌آید که به پیوند هیدروژنی معروف است. پیوند هیدروژنی فقط بین ترکیبات دارای H و O و N و F وجود دارد یعنی در این ترکیبات هیدروژن به عنوان پلی بین دو اتم الکترونگاتیو عمل می‌کند. انرژی لازم برای شکستن یک مول پیوند هیدروژنی از حدود ۱تا ۱۰کیلوکالری متغیر است.

اگرچه پیوندهای هیدروژنی ضعیفتر از پیوندهای کووالانسی است اما در میان نیروهای بین مولکولی قویترین آنها به شمار می‌رود. پیوندهای هیدروژنی نقش موثری در ساختار مواد مهم بیولوژیکی شامل پیوندهای N -H و O-H و تعیین خواص آنها دارد. شکل هندسی پروتئین‌ها و اسیدهای نوکلئیک که مولکولهای آلی دارای زنجیر بلند هستند با پیوند هیدروژنی میان گروههای N - H یک زنجیر و گروه C = O زنجیر مجاور تثبیت می‌شود.

 نیروهای لاندن (پراکندگی(

مولکولهای غیرقطبی، دوقطبی دائمی ندارند ولی با وجود این تمام مواد غیرقطبی را می‌توان مایع کرد. از اینرو علاوه بر نیروی دوقطبی - دوقطبی باید نوع دیگری از نیروی بین مولکولی وجود داشته باشد. وجود نیروهای پراکندگی در مولکولها به عنوان یک اصل پذیرفته شده‌اند. تصور می‌شود این نیروها ناشی از حرکت الکترونها باشد. در یک لحظه از زمان ابر الکترونی یک مولکول به نحوی تغییر شکل می‌دهد که یک دوقطبی لحظه‌ای بوجود می‌آید که در آن قسمتی از مولکول به مقدار بسیار کم منفی تر از قسمت‌های دیگر است و در لحظه بعد به علت حرکت الکترونها جهت دوقطبی لحظه‌ای تغییر می‌کند.

اثر این دوقبیهای لحظه‌ای در طول زمان بسیار کوتاه یکدیگر را حذف می‌کنند به صورتی که مولکول غیر قطبی فاقد دوقطبی دائمی می‌شود. ولی دوقطبیهای مواج لحظه‌ای یک مولکول، دوقطبیهای نظیر خود را در مولکولهای مجاور القا می‌کنند و حرکت هم‌زمان الکترونهای مولکولهای مجاور باعث ایجاد نیروی جاذبه بین این دو قطبیهای لحظه‌ای، نیروی لاندن را تشکیل می‌دهند. نیروی لاندن بین مولکولهای قطبی هم وجود دارد، اما تنها نیروی بین مولکولی موجود در مولکولهای غیرقطبی است.

پیوند کوولانسی

پیوند کووالانسی یا پیوند هم‌ارز یکی از انواع پیوندهای شیمیایی است. یک جفت الکترون مشترک بین دو هسته یک پیوند کووالانسی تشکیل می‌دهند.

میلیون‌ها ماده مرکب شناخته شده فقط از غیر فلزات ترکیب یافته‌اند. این مواد مرکب فقط شامل عناصری هستند که در هر اتم 4، 5، 6 یا 7 الکترون والانس دارند. بنابراین الکترون‌های والانس اتم‌های غیر فلزی آنقدر زیاد است که اتم‌ها نمی‌توانند با از دست دادن آنها ساختار یک گاز نجیب را به دست آورند. معمولاً غیر فلزات با جفت کردن الکترون‌ها پیوند ایجاد می‌کنند و در این فرآیند به ساختار یک گاز نجیب می‌رسند.

 


این مطلب در تاریخ: یکشنبه 02 ارديبهشت 1397 ساعت: 20:28 منتشر شده است
برچسب ها : ,
نظرات()

تحقیق کامل درباره یبوست

بازدید: 0
تحقیق کامل  درباره یبوست

تحقیق رایگان سایت علمی و پژوهشی آسمان , تحقیقات دانش آموزی ، فرهنگیان و دانشجویان اقدام پژوهی گزارش تخصصی

یبوست

یبوست یا خشکی مزاج عارضه‌ای در دستگاه گوارش است که به موجب آن مواد دفعی در رودهٔ بزرگ سفت می‌شوند و دفع آنها با درد و سختی همراه می‌شود. یبوست حاد ممکن است سبب بسته شدن روده شود، که به نوبهٔ خود ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد. علل بروز این عارضه ممکن است رژیم غذایی نامناسب، بر هم خوردن تعادل هورمونی، اثر جانبی داروهای مصرفی و یا آناتومی بدن باشد. روش‌های درمان شامل اصلاح رژیم غذایی و تمرینات ورزشی است.

علل یبوست علت اصلی معمولاً کندی سرعت عبور مواد از کولون و یا اختلال دفع است. برخی از بیماری‌ها موجب یبوست می‌شوند مانند رژیم کم‌فیبر یا کم‌آبی، کم‌کاری تیروئید، بیماری دیابت، تومورها و سرطان‌های روده.

عوامل تشدید عوامل شایعی که یبوست را تشدید می‌کند عبارتند از: نوع رژیم غذایی، نداشتن رژیم غذایی حاوی سبزیجات و میوه‌ها، کم مصرف کردن مایعات و نداشتن فعالیت فیزیکی مناسب. مصرف برخی از داروها مثل داروهای ضد فشارخون بالا و برخی داروهای پایین آورندهٔ چربی خون هم در ایجاد یبوست موثرند. شرایط فیزیولوژیکی مثل حاملگی و افزایش سن، تعدادی از بیماری‌ها که با کاهش حرکت همراه است مانند قطع نخاعی یا بیماری‌های عضلانی مثل دیستروفی عضلانی نیز از علل یبوست‌اند. برخی بیماری‌های روده بزرگ که به جهت اختلال در حرکات روده بزرگ می‌باشد مثل بیماری رودهٔ تحریک‌پذیر، بیماری‌های مرتبط به عضلات کف لگن و بالاخره افسردگی از علل دیگر ایجاد یبوست هستند.مصرف مواد مخدر و هم چنین قرص های حاوی مواد مخدر سنتی و صنعتی همانند ترامادول و متادون نیز میتواند باعث ایجاد یبوست گردد.

موثرترین درمان برای یبوست ایجاد یک تغییر مهم در رژیم غذایی است که البته امروزه کمتر به آن توجه می شود.در واقع کولون به استفاده از مسهل عادت می کند. همچنین استفاده از مسهل مانع از بروز علایم هشدار دهنده مهمی مانند یبوست و درد،هنگام اجابت مزاج می شود. بدون وجود این اخطا رها، افراد همچنان به خوردن غذاهایی که واقعاً می توانند عامل خطرناکی برای به خطر افتادن سلامتی آنها باشند، ادامه می دهند. موثرترین درمان برای یبوست ایجاد یک تغییر مهم در رژیم غذایی است که البته امروزه کمتر به آن توجه می شود.

اغلب انواع بیماریهای دردناک روده به به قسمت انتهائی روده مربوط می باشند. برخی از این مشکلات تنها دردسرسازند. اما برخی زندگی بیماررا مورد تهدید قرارمی دهند. به هرحال نباید مشکلات ساده و یا بیماریهای خطرناک را به عنوان قسمت طبیعی از روند زندگی تحمل کرد.

یبوست معنای متفاوتی برای افراد مختلف دارد. طبق بررسی های انجام شده، بعضی از افراد هر شش تا دوازده روز و آن هم با کمک مسهل های قوی اجابت مزاج دارند و حتی این مسئله را به عنوان امری طبیعی پذیرفته اند. فعالیت و حرکت روده برای دفع، به میزان سلامتی افراد بستگی دارد. برای بعضی از افراد حرکت روده و اجابت مزاج درهردو روزیکبار، طبیعی است. درحالیکه فرد دیگری ممکن است روزانه سه باروحتی بیشتر دفع انجام دهد و هر دو آنها کاملاً سالم باشند.

معمولاً وریدهای پا (رگی که خون را به قلب برمی گرداند) در افراد مبتلا به یبوست بر اثر فشار بیش از حد هنگام حرکت دشوار مدفوع در روده آسیب می بینند. در طول رگ های پا دریچه هایی به فواصل متناوب قرار دارند که به حرکت جریان خون به طرف بالا و قلب کمک می کنند. این دریچه ها تقریباً به شکل یک نردبان متحرک هستند و در برابر حرکت خون به طرف پایین بر اثر فشارجاذبه مقاومت می کنند. این دریچه ها بر اثر فشار زیادی که برای حرکت مدفوع خشک و سفت نیاز است، بیش از حد کشیده شده و صدمه می بینند و طولی نمی کشد که این دریچه ها دیگر برای نگهداشتن خون، فاقد کفایت می گردند. و اگر دریچه ها خوب کار نکنند همواره یک ستون 6اینچی از خون بر روی رگ های پایینی فشار می آورد. یکی از نتایج این فشار نامشهود واریس ورید (رگ) پا است. ظهور شبکه درهم پیچیده آبی رنگ و دردناک بر روی پاها از علایم مشخصه واریس می باشد. گاهی رگ ها در واریس زخم شده و موجب خونریزی می شوند. چنین وضعیتی ممکن است در ناحیه مقعد نیز رخ دهد.

یبوست به دلیل اختلالات روحی بوجود نمی آید یا حداقل با اطمینان می توان گفت که، این مسئله عامل اصلی نیست. اگر چه پس ازعمری تحمل درد و رنج ناشی از مشکلات روده ، هر کسی در مورد سلامت و قابلیتها یش، شک خواهد کرد

اگرچه نحوه درمان يبوست بسته به علت،شدت ومدت زمان ابتلا به آن متفاوت است ، اما دراكثرموارد با تغييررژيم غذائي و اصلاح شيوه زندگي مي توان به رفع آن كمك نموده وازبروزمجددآن جلوگيري نمود.

 

رژيم غذائي

اگررژيم غذائي حاوي مقداركافي فيبرباشد (روزانه 20 تا 35 گرم) ،باعث نرمي مدفوع وحجيم شدن آن مي شود. پزشكان ومتخصصين تغذيه مي توانند درزمينه ارائه يك برنامه غذائي مناسب به شما كمك كنند.ازجمله غذاهاي غني ازفيبرمي توان حبوبات و غلات كامل يعني نوع سبوس دار آنها،انواع ميوه وسبزيجات تازه مانند مارچوبه (asparagus) ،انواع كلم وهويج رانام برد.افرادي كه مستعد يبوست هستند،بايد مصرف غذاهائ كم فيبريابدون فيبرمانند بستني ،پنير،گوشت ،و غذاهاي آماده را محدودكنند. 

 

اصلاح شيوه زندگي

ازجمله عوامل ديگري كه به پيشگيري ودرمان يبوست كمك مي كنند،عبارتنداز: نوشيدن آب كافي و مصرف مايعاتي مانندآب ميوه ها ، عصاره سبزيجات و سوپ صاف شده كه مانع ازكاهش آب بدن مي شوند.همچنين انجام فعاليت بدني و ورزشهاي روزانه ، اختصاص زمان مناسب به حركات روده و دفع مدفوع نيزدراين موردموثرهستند . به علاوه،مواد  تحريك كننده حركات روده و محرك دفع نيز نبايستي ناديده گرفته شوند. 

 

ملين ها 

اكثركساني كه مبتلا به يبوستهاي معمولي هستند،نيازي به مصرف ملين ها ندارند.ولي پزشكان براي آن دسته از افرادي كه باوجود رژيم غذائي مناسب و اصلاح شيوه زندگي خود،بازهم داراي يبوست مي باشند،استفاده ازملين ها و حتي تنقيه رابراي مدت محدودي توصيه مي كنند.درموردكودكان ،درمان كوتاه مدت باملين ها، همراه با آموزش هاي لازم جهت دفع مدفوع منظم ،به درمان يبوست كمك خواهدكرد.

نيازبه ملين ها واينكه كداميك ازآنها براي بيماربهتراست بايدتنها بوسيله پزشكان تعيين شود.ملين ها به شكل مايع،قرص،پودر(لعاب) ويادانه هاي ريزوجوددارند وازراه خوراكي قابل مصرف هستند.اين مواد به صورتهاي مختلف  به رفع يبوست كمك مي كنند. كه ازاين قرارند:

 

·       ملينهاي حجم ساز (bulk-forming) :اين  ملينها معمولا" ايمن ترين ملين محسوب مي شوند،ولي برروي جذب بعضي ازداروها نيزتاثيرمي گذارند.همچنين به عنوان مكمل هاي فيبر شاخته شده وهمراه با آب مصرف مي شوند.آنها آب رادرداخل روده جذب كرده وباعث نرمترشدن مدفوع مي گردند.نامهاي تجاري آنها عبارتنداز:

متاموسيل(Metamucil)،فايبرال(Fiberal)،سيتروسل(Citrucel)،كونسيل(Konsyl)،و سروتان(Serutan).

اين داروها بايستي همراه باآب مصرف شوند ،چراكه مي توانندباعث انسدادشوند.بسياري ازافراد اعلام كرده اند كه بعدازمصرف داروهاي مذكور تسكين نيافته اند و حتي استفاده ازآنها باعث افزايش نفخ آنان وايجاددرهاي شكمي شده است.

·        محركها (Stimulants) : اين ملينها باعث انقباضات منظم درماهيچه هاي روده مي شوند.نامهاي تجاري آنها عبارتنداز:

كوركتول(Corectol)، دلكولاكس(Dulcolux)،پورج(Purge)،وسنوكوت(Senokot).

مطالعات بعمل آمده نشان مي دهندكه فنل فتالئين(Phenolphetalein) ،به عنوان يكي ازاجزاي تشكيل دهنده برخي از اين مواد ،مي تواندباعث افزايش خطرسرطان گردد. FDA (سازمان غذا ودارو) ،بطوركلي تركيباتي  كه حاوي فنل فتالئين هستند،راخارج ازرده دانسته واستفاده ازآنهاراتحريم نموده داده است . به همين علت بيشترسازنده هاي موادمحرك ،جايگزين ديگري رابراي فنل فتالئين تعيين كرده اند.

·       مواداسمزي (Osmotics) : اين موادباعث مي شوندكه مدفوع داخل كولون دريك مسيرخاص حركت نمايد ،ومنجربه اتساع روده مي گردند.اين سري ازداروها براي افرادي مفيدهستندكه مبتلا به يبوست هايي با عامل ناشناخته هستند.نام تجاري آنهاعبارتنداز:سفولاك(Cephulac )،سوربيتول(Surbitol)،ومايرالاكس(Miralax).افرادي كه داراي ديابت هستند،به هنگام استفاده ازاين موادبايستي ازنظرتعادل الكتروليت بدن تحت نظرقرارداشته باشند.

·       نرم كننده هاي مدفوع (Stool softener) : اين موادباعث مرطوب شدن مدفوع گشته وازكاهش آب آن جلوگيري مي كنند.اين ملين ها اغلب بعداززايمان وعملهاي جراحي توصيه مي شوند.نامهاي تجاري انها عبارتنداز:كولاك (Colac)وسرفك(Surfak)

اين موادبراي افرادي توصيه مي شودكه بايداززورزدن هنگام اجابت مزاج پرهيزكنند.استفاده طولاني مدت ازاين سري داروها ممكن است باعث به هم خوردن تعادل الكتروليتهاي بدن شود.

·       ملين هاي روغني (Lubricant) : اين موادباعث چرب شدن مدفوع شده وحركت آن رادرداخل روده ها آسانتر مي كند. متداولترين آنها روغنهاي معدني هستند.نامهاي تجاري انهاعبارتنداز:فليت(Fleet)،و زيمنول(Zymenol). اين مواد قادرندحركت روده راطي 8 ساعت تحريك نمايند.

·       ملين هاي نمكي (Saline laxatives) :اين ملينهايك نوع نمكهائي هستند كه مانند اسفنج عمل كرده و آب رابه داخل روده مي كشندتامدفوع بتواندراحت ترعبوركند.نامهاي تجاري آنها عبارتنداز: شيرمنيزي (Milk of magnesia)،وهاليزام-او(Haleys M-O).بطوركلي ملينهاي سالين جهت درمان يبوستهاي حادبكارمي روند .البته به شرطي كه هيچ گونه علامتي، ازانسدادروده وجودنداشته باشد. استفاده ممتدازاين ملينها ،به خصوص دركودكان و افرادمبتلا به نارسائيهاي كليوي مي تواندباعث به هم خوردن تعادل الكتروليتي بدن آنان شود.

 

·        فعال كننده هاي كلرايد كانال (Chloride Channel activators) : اين ملينها باعث افزايش مايعات روده اي و تشديدحركت آنها شده وبه عبورمدفوع كمك مي كنند،وازاين طريق سبب كاهش يبوست  مي گردند.يكي ازاين ملين ها آمي تيزا(Amitiza) است ومشخص شده كه اين دارو مي توانداز 6 الي 12 ماه بطورايمن مورداستفاده قرارگيرد. اما اين پزشكان هستندكه بايستي نيازبه ادامه استفاده ازآن راتعيين نمايند.

اشخاصي كه به ملين ها وابسته مي شوند،لازم است كه به آرامي استفاده ازآنها رامتوقف كنند.دراين راستا پزشكان مي توانند كمكهاي لازم راارائه دهند.اكثرافرادي كه استفاده ازملين هارامتوقف مي كنند،قادرند، توانائي خودراجهت انقباضات طبيعي روده مجددا"بدست آورند.

 

سايرروشهاي درماني

درمان يبوست مي تواندباتوجه به علت خاص آن انجام شود.براي مثال،پزشك ممكن است دستوربه توقف مصرف يك داروي خاص داده و يا انجام عمل جراحي رابراي اصلاح مشكلات ناحيه راست روده و مقعد(َAnorectal)صلاح بداند.ازجمله پرولاپس مقعد،كه درآن قسمتهاي تحتاني كولون ازمقعد خارج مي شوند.

افرادمبتلا به يبوستهاي مزمن كه حاصل از اختلالات ناحيه راست روده و مقعدهستند،جهت آموزش مجدد عضلاتي كه حركات روده راكنترل مي كنند،مي توانندازفنون بيوفيدبيك (روش قادرساختن فردبه كنترل فرايندهاي زيستي داخلي خود) استفاده كنند.درفن بيوفيدبيك ،بااستفاده ازيك حسگر،توانائي عضلات موردنظرموردبررسي قرارگرفته ،وبرروي صفحه رايانه نمايش داده مي شود.درنتيجه بااين روش مي توان ارزيابي دقيقي ازعملكردبدن بعمل آورد. متخصصان بااستفاده ازاطلاعات بدست آمده به بيماران كمك  مي كنند تا مجددا"ماهيچه هاي موردنظررا آموزش دهند.

جراحي كولون و برداشت آن نيز مي توانداز گزينه هايي باشدكه ممكن است جهت افرادمبتلا به يبوستهاي شديدكه مبتلا به بي حركتيهاي روده هستند،مورداستفاده قرارگيرند. درهرحال ، فوايد و عوارض احتمالي اين گونه جراحيها ازجمله دردهاي شكمي و اسهال بايستي سنجيده شود. 

 

مصرف خودسرانه‌ی داروهای شیمیایی جهت درمان یبوست چه عوارضی به دنبال دارد؟

با توجه به اینکه داروهای شیمیایی اثر سریع و فوری دارند، در درازمدت به روده‌ی بزرگ آسیب می‌رسانند. علاوه بر این که ممکن است دستگاه گوارش به این داروها عادت کند و دیگر جوابی به آنها ندهد. بنابراین به هیچ وجه این بیماران نباید خودسرانه دارو مصرف کنند.

 

منابع :

سایت علمی و پژوهشی آسمان

http://www.asemankafinet.ir

 


این مطلب در تاریخ: شنبه 25 فروردين 1397 ساعت: 19:11 منتشر شده است
برچسب ها : ,,,,,,,,
نظرات()

آیا میتوان برای تولید کاغذ از غیر چوب استفاده نمود؟

بازدید: 0
آیا میتوان برای تولید کاغذ از غیر چوب استفاده نمود؟

تحقیق رایگان سایت علمی و پژوهشی آسمان , تحقیقات دانش آموزی ، فرهنگیان و دانشجویان اقدام پژوهی گزارش تخصصی

آیا میتوان برای تولید کاغذ از غیر چوب استفاده نمود؟

 

بسیاری از كشورهای تولید كننده شكر از باگاس به عنوان تأمین كننده انرژی كارخانجات شكر استفاده و خوراك نیروگاه برق را تأمین می كنند. در سالهای گذشته برق مجتمع هفت تپه نیز از این طریق تأمین می شده و مجتمع كارون نیز دارد به همین سمت پیش می رود؛ غیر از این راههای دیگری برای استفاده مطلوب از باگاس هست ولی روی آن كار نشده است. خوزستان دارای یك مركز تحقیقات خوب و پیشرفته است كه می تواند با استفاده از روش های تحقیقی استفاده های مطلوبتری غیر از تولید كاغذ برای كارخانجات شكر تبیین كند و از اتلاف باگاس تولیدی جلوگیری نماید. در حال حاضر با وجود تولید سالانه یك میلیون و 600هزارتن باگاس كه در بیابان های خوزستان بر اثر تخمیر می سوزد و از بین می رود، سالانه درختان 475هزار هكتار از جنگل های كشور با میانگین رشد سه متر در سال قطع و در صنعت كاغذ سازی مورد استفاده قرار می گیرد. در صورت عدم استفاده از این میزان باگاس حدود یك میلیون و 370 هزار مترمكعب چوب در سال مصرف می شود.از سوی دیگر با نبود فرایند تبدیل تفاله نیشكر به كاغذ سالانه حدود 700 تا 800 هزار تن كاغذ وارد كشور می شود و بقیه كاغذ مورد نیاز با تولید كاغذ از چوب های درختان جنگل های شمال تأمین می شود؛ این درحالی است كه كارخانجات كاغذ در تمام دنیا كه در تأمین مواد اولیه آن یعنی چوب جنگل ها با مشكلات جدی مواجه هستند به فكر راههای جایگزین می باشند؛ استفاده از باگاس یكی از این راهها می باشد.

در خصوص کاغذ باطله و بازیافت مجدد بایستی عنوان نمود که کاغذهای باطله توانایی بازیافت حداقل 5- 6 مرتبه را دارند و بر اساس مطالعات و تکنولوژی نوین صنعت کاغذ، این سیکل بازیافت کاغذ تا حدود 20 مرتبه قابل انجام است.

در حال حاضر قابلیت تامین برخی از مواد اولیه غیر چوبی بویژه باگاس، ساقه گندم، ساقه کتان و ساقه برنج با قیمتهای مناسب در مقایسه با سایر مواد بیشتر است.

تحقیقات نشان می دهد که کاغذ سازی از باگاس در دهه های 1930 تا 1940 در کشورهای فیلیپین، ژاپن، پرو، انگلستان ، آرژانتین و هاوایی عملی شده و در سال 1950 حدود 5 تا 6 کارخانه تولید خمیر کاغذ با ظرفیت یکصدهزار تن در سال در حال فعالیت بودند. تحقیقات موید آنست که پیشرفتها و موفقیتهای قابل ملاحظه کشورهای فوق باعث گردیده تا در سال 1986 ، ظرفیت تولید کاغذ از باگاس به 2.5 میلیون تن بالغ شود و ظرفیت تولید خمیر کاغذ از باگاس به 2.1 میلیون تن برسد. خمیر کاغذ باگاس تقریباً در تمام درجات کاغذ پاکت، بسته بندی، چاپ و تحریر، بهداشتی ، گلاسین، فلوتینگ و حتی روزنامه قابلیت استفاده دارد.

بطور کلی صنایع کاغذ ایران بر پایه استفاده از دو منبع چوب و باگاس پایه ریزی شدند. صنایع کاغذ چوب و کاغذ مازندران و چوکا در مناطق شمالی کشور و با هدف دسترسی آسان به منابع جنگلی و کاغذ پارس در خوزستان ومجاورت کارخانه تولید شکر نیشکری هفت تپه با هدف استفاده از باگاس تولیدی کارخانه شکر احداث برنامه ریزی واحداث گردیدند. در در حال حاضر کارخانه های کاغذ سازی بویژه شرکتهای کاغذ مازندران و چوکا به دلیل محدودیت استفاده از جنگلها و تخریب و فرسایش شدید محیط زیست در آن مناطق که ناشی از عدم توجه در برداشت مناسب و اصولی از منابع جنگلی در مصارف چوبی کشور(نه صرفاً در صنعت کاغذ)، سوء استفاده برخی افراد سودجو و عدم جایگزینی درختان ایجاد گردیده، عرضه مواد اولیه چوبی که شرح آن در بخش قبل آمده با مشکل مواجه موجه شده و جهت تامین مواد اولیه خود نیازمند واردات چوب و خمیر چوب و یا گرایش به سمت تولید کاغذ از آخال گردیده اند.

در حال حاضر باگاس نیشکر، ساقه گندم ، پنبه و برنج میتوانند بعنوان مواد اولیه مناسب و کافی جهت استفاده در سرمایه گذاریهای جدید با تکنولوژی مناسب مورد توجه قرار گیرند. لازم به ذکر است که تجربه سایر کشور در این زمینه بیانگر ضعف تکنولوژیکی صنعت کاغذ کشور ما در استفاده از این مواد است نه عدم سود آوری و امکان استفاده از آنها.

 

منابع :

سایت علمی و پژوهشی آسمان

http://www.asemankafinet.ir

 


این مطلب در تاریخ: شنبه 25 فروردين 1397 ساعت: 18:53 منتشر شده است
برچسب ها : ,,
نظرات()

مقاله کامل درباره زلزله

بازدید: 0
مقاله کامل درباره زلزله

 تحقیق رایگان سایت علمی و پژوهشی آسمان , تحقیقات دانش آموزی ، فرهنگیان و دانشجویان اقدام پژوهی گزارش تخصصی

چکیده

در این مقاله سعی شده است تا علاوه بر آشنایی دانش آموزان با پدیده ی زلزله و علت و اثرات آن با مهمترین نکات پیشگیری قبل از وقوع ، حفظ ایمنی هنگام وقوع و امداد رسانی پس از وقوع زلزله آشنا شوند. نکات آورده شده تنها منحصر به محیط آموزشی نیستند و دانش آموز با فراگیری آن ها می تواند آموخته های خود را در هر مکان دیگری تعمیم دهد. برای آموزش نکات و تمرینات ، مطالب به زبان ساده و با روش های عملی آسان انتخاب شده اند و دانش آموز می تواند آموخته های خود را در اختیار سایر افراد خانواده قرار دهد و یا شخصاً آن ها را آموزش دهد. اقدامات ایمن سازی را با همکاری آن ها انجام دهد و به اتفاق آن ها تمرینات را به طور دسته جمعی در منزل تکرار کند.

مطالب بخش های مختلف همگی پیرامون موضوع واحد کسب آمادگی در برابر زلزله است و این موضوع در سه مرحله ایمن سازی و تجهیز محیط ، عکس العمل مناسب هنگام وقوع زلزله و امداد رسانی بعد از زلزله بیان شده است.

 

 
 

 

 

مقدمه

در کشورهایی که به علت وضعیت لرزه خیزی خود مستعد وقوع زلزله هستند مراکز آموزشی از اماکن مهمی محسوب می شوند که به علت تراکم یکی از آسیب پذیرترین گروه های سنی جامعه ، در معرض آسیب های جدی ، با میزان مجروحین و تلفات زیاد قرار می گیرند. به علاوه احتمال بسیاری وجود دارد که دانش آموزانی که هم اکنون در مناطق زلزله خیز زندگی می کنند در طول زندگی خود یک زلزله شدید را تجربه کنند. این افراد در صورتی خواهند توانست رفتار مناسب از خود نشان دهند که از قبل تحت پوشش آموزش های لازم قرار گرفته باشند. در واقع همان گونه که در دهه کاهش سوانح طبیعی از سوی مجامع بین المللی عنوان گردیده است ، افراد جامعه مانند دولت ها ، باید در جهت حفظ ایمنی خود در برابر پدیده ها آگاه شوند و بکوشند. آگاه سازی در این راستا ، در سنین کودکی و نوجوانی که عادات و باورها در فرد شکل می گیرند بیشترین بازده را در بر خواهد داشت. زیرا همان گونه که هدف تمام آموزش هایی که در این مقاطع سنی خصوصاً از طریق نظام آموزش رسمی ارائه می گردد آشنا ساختن فرد با محیط اطراف (طبیعت و زیستگاه مصنوع دست بشر) و تعامل صحیح با آن هاست ، می توان به دانش آموزان آموخت به همان ترتیب که از مواهب بی شمار طبیعت بهره مند می شوند در مقابل پدیده های خطرآفرین آن بیندیشند و راه های مقابله با آن را بیاموزند.

 

 

 

 

زلزله چیست؟

بر اساس نظریه ای به نام « تکتونیک صفحه ای » بخش جامد پوسته ی زمین ، از چند قطعه یا صفحه تشکیل شده است. هر کدام از این قطعات بین 60 تا 100 کیلومتر ضخامت دارند و مانند توده های یخ بر روی مواد مذاب لایه های درونی زمین حرکت می کنند. برخورد دو صفحه به یکدیگر ، دلیل اصلی وقوع زلزله است. در محل برخورد صفحات ، زمین هیچ وقت آرامش ندارد.

این صفحات در واقع هیچ یک کناره های صاف و صیقلی ندارند. به همین علت نمی توانند بدون اصطکاک از کنار یکدیگر بلغزند و رد شوند. آن ها در کناره های خود ، لبه ها ، تیغه ها ، شکاف ها و پیش آمدگی های عظیمی دارند که به هنگام جابه جایی مثل دندانه های زیپ در هم جفت می شوند ، به این ترتیب هر چند که صفحات به حرکت ادامه می دهند ، کناره های آن ها ساکن می ماند ، زیرا نمی تواند موقعیت خود را تغییر دهد. این روند در طول زمان فشار زیادی را به صفحات وارد می کند و بالاخره روزی می رسد که کناره های صفحه ها دیگر نمی توانند در برابر این فشارهای روزافزون تاب بیاورند. به این ترتیب لبه ها و تیغه های در هم قفل شده می شکند و کناره های صفحه ها ـ دقیقاً با حالت رها شدن یک فنر تحت فشار ـ با تکانی شدید عقب ماندگی حرکت خود را از صفحه ی کامل جبران می کنند. در این حالت زلزله به وجود می آید (بیضایی ، 1374 ، ص 14).

 

 

پیش لرزه و پس لرزه

قبل از وقوع یک زلزله بزرگ ، غالباً زمین لرزه های کوچکی که حکایت از فعال شدن منطقه می کند در محل حادث می شود که تا حدودی انرژی های ذخیره شده را رها می سازد. مجموعه این زلزله ها را پیش لرزه می نامند.

البته لازمه وقوع هر زلزله بزرگ وجود پیش لرزه نمی باشد. چه بسا زلزله هایی بسیار شدید که بدون پیش لرزه به وقوع پیوسته اند (مانند زلزله سال 1357 طبس). همچنین زمین لرزه های بزرگ معمولاً با یک لرزه تمام نمی شوند و دامنه لرزه ها به تدریج کاهش یافته و اغلب تعداد تکان های بعدی با شدت کمتر و در فاصله زمانی مختلف (از چند دقیقه تا چند ماه) رخ می دهد. شدیدترین تکان ، لرزه اصلی و تکان های بعدی پس لرزه نامیده می شوند. مثال روشن برای پیش لرزه و پس لرزه در مورد زلزله های ایران ، زلزله دشت بیاض خراسان در سال 1347 می باشد که حدود 5/13 ساعت قبل از وقوع آن ، پیش لرزه خفیفی در منطقه روی داد و پس لرزه ای نیز در 10 شهریور به فاصله زمانی تقریباً 20 ساعت بعد از وقوع زلزله مخرب اصلی به وقوع پیوست. در اثر این پس زلزله ، شهر فردوس که طی زلزله اصلی آسیب دیده بود ، به کلی ویران شد (سعیدی رضوانی ، 1377 ، ص 16).

 

 

 

 

لرزه نگار چیست؟

امروزه در بسیاری از مناطق زلزله خیز جهان ، دستگاه هایی به نام « لرزه نگار » استقرار یافته است. این دستگاه های پیچیده ، حرکات ناشی از امواج زلزله را ثبت می کنند. لرزه نگار از یک جرم سنگین ، مثلاً از گلوله ای فولادی تشکیل شده است که به کمک یک فنر یا سیم نازک به پایه ای که روی سطح زمین قرار دارد ، آویزان است. در قسمت تحتانی این گلوله ی آهنی ، قلمی نصب شده که با یک استوانه دوّار در تماس است. وقتی که زمین در اثر زلزله ای ـ حتی خیلی خفیف ـ بلرزد ، نوار کاغذی نیز با این حرکت تکان می خورد و این در حالی است که گلوله ی فولادی بنابر قانون ماند یا اینرسی ، هنوز در جای خود ثابت است. حرکت کاغذ در تماس با قلم متصل به گلوله ، نموداری منحنی را رسم می کند. این نمودار که بر کاغذ استوانه ی دوّار ثبت می شود ، « لرزه نگاشت » نام دارد (بیضایی ، 1374 ، ص 11).

 

 

 

 

 

 

 

 

آیا می دانید؟

واحد ریشتر در سال 1935 توسط کارلزاف ریشتر ابداع گردید. این یک واحد لگاریتمی است و نشانه میزان انرژی آزاد شده به وسیله زلزله است. یک زلزله با شدت 5/4 ریشتر به اندازه ای قوی است که دستگاه های حساس ، آن را در سراسر جهان ثبت می نمایند.

تأثیر زلزله را همچنین با واحد تعدیل شده مرکالی نیز می سنجند.

شدت زلزله بر اساس شدت تأثیرات منطقه ای زلزله ارزیابی می شود.

شاخص مرکالی با حروف یونانی از محدوده یک (I) تا دوازده (XII) نگاشته می شود.

زلزله به صورت ناگهانی و شدید و بدون اطلاع ایجاد می شود. تشخیص خطرات بالقوه و برنامه ریزی مناسب می تواند از صدمات و خطرات زلزله بکاهد. توجه داشته باشید که زلزله در هر زمانی از سال می تواند رخ دهد(معاونت آموزشی و پژوهشی سازمان جوانان ، 1382، ص 1).

 

 

 

 

 

 

پیش بینی زلزله

موضوع پیش بینی زلزله تازگی ندارد و همواره مورد توجه انسان بوده است در حال حاضر ، با به کارگیری تمام روش های علمی ، پیش بینی زلزله موضوع روز است. اما متأسفانه باید خاطر نشان کرد که تمامی این کوشش ها تا به امروز موفقیت زیادی نداشته و نمی توان با اطمینان زمین لرزه ها را پیش بینی کرد.

پژوهشگران با تحت نظر قرار دادن تغییرات ژئوفیزیکی ، ژئوشیمیایی و زیست شناختی در مناطقی که احتمال وقوع زلزله می رود ، سعی کرده اند به شواهد علمی دست یابند. این مشاهدات تاکنون نتوانسته است نشانه های قطعی در خصوص قریب الوقوع بودن رویداد زمین لرزه را در اختیار قرار دهد ، ولی این امکان را فراهم آورده است تا شناخت بهتری از پیش نشانگرها به دست آید.

مهم ترین پیش نشانگرها به شرح زیر شناخته شده اند :

1-تغییر شکل پوسته ی زمین

2-تغییر در تراز سطح دریا

3-کج شدگی سطح زمین

4-بروز پیش لرزه ها

5-فعالیت های لرزه ای ناهنجار

6-تغییر در سرعت موج های لرزه ای

7-تغییر در ویژگی های زمین مانند مغناطیسی و میدان الکتریکی

8-تغییر در فشار ، رنگ ، دما ، مزه بو و ترکیبات شیمیایی آب ها اصولی ترین و مطمئن ترین عاملی که می تواند به عنوان پیش نشانگر یک زلزله تلقی شود تغییراتی است که قبل از وقوع زلزله در تغییر شکل نسبی زمین ایجاد می شود. همان گونه که در قسمت های قبلی گفته شد اکثر زلزله های بزرگ در اثر شکستن ناگهانی بخشی از پوسته جامد زمین ، که مانع از حرکت آزاد ورقه های تشکیل دهنده ی پوسته شده اند به وقوع می پیوندد. بر اساس این فرضیه نقاط مشخصی در روی سطح زمین به طور طبیعی نسبت به یکدیگر تغییر مکان نسبی می دهند و هر چه زمان شکستن سنگ های داخلی نزدیک تر می شود ، در وضعیت این تغییر مکان ها دگرگونی هایی روی می دهد.

از دیگر امکانات تشخیص نزدیک بودن وقوع زلزله ، تغییراتی است که در وضعیت آب های زمینی به وجود می آید. این تغییرات در اثر کاهش یا افزایش فشار حفره ای خاک بوده و منجر به پایین رفتن سطح آب چاه ها یا فوران آب از داخل آن ها و خشکیدن پاره ای از چشمه ها یا جاری شدن آب از نقاطی که قبلاً خشک شده است ، می گردد.

از دیگر پیش نشانگرهای مشاهده شده می توان به تغییر دمای زمین و خروج گازهای مختلف نظیر رادون و آرگون از آن اشاره کرد که سبب خارج شدن حیوانات از سوراخ ها و لانه های زمینی می شود. همچنین از طریق مطالعه عواملی مانند فعالیت کوه های آتشفشانی ، تغییرات شیمیایی در آب چشمه ها ، تغییرات شدید در گازهای طبیعی و افزایش تعداد لرزه های کوچک (پیش لرزه ها) می توان احتمال وقوع زلزله را پیش بینی کرد.

مطالعه رفتار حیوانات نیز یکی از علایم مورد توجه متخصصان بوده است. مشاهده شده است که از بعضی حیوانات قبل از وقوع زلزله حرکات عجیب و استثنایی سر می زند. مرغ ها که شب ها چرت می زنند ، بیدار و هوشیار جفت دو پا را بر زمین میخکوب می کنند و وحشت زده به نظر می رسند.

مارها که در سوراخ های زمین پنهان هستند به سطح زمین می آیند.

سگ ها ، حتی آن هایی که به طور عادی ساکت هستند ، بدون وقفه پارس می کنند. پرندگان آوازخوان در قفس رفتاری دگرگونه پیدا می کنند.

خرگوش ها و موش ها از لانه های خود فرار می کنند و اسب ها و خوک ها با وضع ناآرام و جنون آمیزی پا به زمین می کوبند و دور خود می گردند.

مورچه ها نیز به صورت بی هدف در تعداد زیادی از لانه های خود خارج می شوند به طورکلی علت این واکنش حیوانات قبل و مقارن وقوع زلزله ، از نظر علمی دقیقاً معلوم نیست. شاید حیوانات ارتعاشات و امواجی را حس می کنند که آدمی قادر به احساس آن ها نمی باشد.

برخی حیوانات می توانند صداهایی را بشنوند که از امواج درونی زمین بر می خیزد ، یا بوی گاز رادون را که حاکی از وقوع زلزله است حس کنند. تغییرات در حوزه الکتریکی که برای انسان ها نامحسوس است ، برای برخی از حیوانات قابل شناخت است(بهاور ، 1371 ، ص 21-20).

 

 

 

 

 

 

اثرات زلزله

به طورکلی زلزله باعث اثراتی در زمین ، دریاها و بناهای سطح زمین می شود. مهمترین این اثرات به شرح زیر است :

1-               زمین لغزش : زمین لغزه عمدتاً در اثر زمین لرزه پدید می آید و در اثر آن حجم بزرگی از خاک و سنگ در مناطق دارای شیب تند به سمت پایین حرکت می کند. با این حال برخی از زمین لغزه ها متأثر از زلزله نیستند بلکه ناشی از عواملی نظیر اشباع منطقه از آب می باشند. زمین لغزش می تواند بسیار خطرناک باشد. اتفاق افتاده است که در اثر زمین لرزه یک روستا به کلی زیر خروارها خاک و سنگ مدفون شده است. بزرگ ترین زمین لغزه در دهه های اخیر زمین لغزه ژوئن سال 1962 میلادی در شهر « پورت رویال » جامائیکا می باشد که طی آن  شهر به طرف دریا لغزید و سبب هلاکت قریب به 20000 نفر گردید. سنگریزش نیز از انواع زمین لغزش بوده که بر اثر سقوط سنگ های بالای دامنه رخ می دهد.

2-               آبگونگی یا روانگرایی :

اگر در عمق کمتر از 8 متری سطح زمین ، خاک از ماسه های یکدست ناپیوسته ی سستی که از آب اشباع است ، تشکیل شده باشد ، ممکن است در اثر زلزله شدید رفتار این خاک مانند رفتار یک سیال باشد ، یعنی خاک به صورت فوران و جوشش گل و ماسه در سطح زمین پدیدار می گردد. در نتیجه ممکن است ساختمان هایی که بر روی چنین زمینی بنا شده اند ، شروع به فرو ریختن در داخل زمین نمایند و یا کج شوند.

 

 

3-         تسونامی :

تسونامی امواج بلندی هستند که هنگام وقوع زلزله در کف دریا یا اقیانوس ، نواحی ساحلی را مورد حمله قرار می دهند. مرز بین بعضی از ورقه های زمین که حرکات آن ها عامل اصلی زلزله است ، تقریباً با مرز بین اقیانوس آرام مطابقت دارد. بنابراین طبیعی است که بسیاری از زلزله های شدید در نزدیکی سواحل اقیانوس آرام روی دهد.

این زلزله ها موج های بزرگی را ایجاد می کنند که در عرض چند دقیقه باعث ویرانی مناطق وسیع ساحلی می شوند. در تسونامی سال 1896 هنشو امواجی با ارتفاع نزدیک به 20 متر منجر به غرق شدن نزدیک به 26000 نفر شد.

4-         تأثیر زلزله بر ساختمان ها :

کل ساختمان ها هنگام وقوع زلزله های پرانرژی به ارتعاش در می آیند. ویرانی ساختمان مهمترین آسیب زمین لرزه است. بررسی زلزله های دنیا نشان می دهد که 99% مرگ و میرهای زلزله به علت ویرانی ساختمان هایی است که بشر به عنوان محل زندگی از آن ها استفاده می کند. نیروی وارد بر ساختمان نسبت مستقیم با جرم سازه دارد ، بنابراین ساختمان های سبک دارای عملکرد بهتری هنگام زلزله هستند. در اثر زلزله اغلب خسارت های زیر به ساختمان ها وارد می شود :

-     فرو افتادن تیغه ها ، کتیبه ها ، دودکش ها ، بالکن ها.

-      تغییر شکل و فرو افتادن بام پوش ها به خصوص در محل پیش آمدگی ها.

-     جابجایی تیرهای اصلی بام ، ستون ها ، جدا شدن اتصالات بین آن ها و در نتیجه فرو ریختن ساختمان

-     ترک خوردن های افقی ، عمودی و قطری در دیوارها به خصوص دیوارهای بار بر سنگین و فرو ریختن آن ها .

-     ترک خوردن و فرو ریختن نماها و اندودها.

-     کنده شدن قسمتی از دیوار.

-     بیرون افتادن باز شوها.

-     فرو ریختن راه پله ها.

-     ترک برداشتن شالوده ها.

-     ضربه زدن ساختمان های بسیار نزدیک به همدیگر و . . .

5-         تأثیر زلزله بر شهرها و نقش فرم شهر در کاهش عوارض زلزله :

رویداد زمین لرزه در شهرهای بزرگ خطری جدی و جبران ناپذیر برای ایمنی تأسیسات مهم و حیاتی مانند بیمارستان ها ، مراکز آتش نشانی ، مراکز کمک رسانی و انبار وسایل مربوطه ، آزمایشگاه ها ، ادارات ، سدها ، مخازن شبکه های آب رسانی ، گاز رسانی و دیگر شریان های حیاتی می باشد. معمولاً پس از رویداد یک زمین لرزه بزرگ و شدید ، امکان قطع آب ، برق ، تلفن ، گاز و لوله های فرآورده های نفتی در شهر وجود دارد. به علت ویرانی ساختمان ها ، راه های ارتباطی و خیابان ها بسته خواهد شد و امر کمک رسانی با دشواری انجام می شود.

چندین عامل وجود دارد که آسیب پذیری شهر را در مقابل زلزله افزایش می دهد. نوع ساختمان ها ، نوع زمین زیر شهر و تراکم جمعیتی بالا از این قبیل اند. در مقابل عواملی وجود دارد که باعث کاهش خسارات می شوند. فضای باز ، پارک ها ، وجود ایستگاه های آتش نشانی و امداد بیمارستان ها از عواملی هستند که آسیب پذیری را کاهش می دهند. فضای باز و سبز می تواند به هنگام وقوع زلزله ، محلی باشد که مردم در آن پناه گرفته و در مرحله امداد رسانی ، نیروهای امدادگر در آن مستقر شوند و حتی برای اسکان موقت نیز استفاده شود. شبکه های ارتباطی مناسب و کارآمد نیز از امکاناتی است که به هنگام وقوع زلزله برای رساندن کمک و تخلیه آسیب دیدگان تأثیر بسیار زیادی دارد. در همین ارتباط می توان به کاربری مراکزی نظیر مدارس ، بیمارستان ها و آسایشگاه ها اشاره کرد. در این مکان ها افرادی ساکن هستند که هنگام وقوع زلزله نیازمند کمک می باشند. از طرفی این مکان ها بعد از زلزله ، در صورتی که در برابر زلزله مقاومت نمایند ، این امکان را فراهم می کنند که به عنوان پایگاه هایی برای امداد رسانی مورد استفاده قرار بگیرند (سعیدی رضوانی ، 1377 ، ص 19-16).

 

نکات ایمنی قبل از وقوع زلزله

چگونه قبل از زلزله آماده شویم؟

-     به منظور آمادگی قبل از وقوع زلزله ، قفسه های کتاب ، کابینت های ظروف چینی و تمامی وسایل بلند را به دیواری محکم تثبیت نمایید.

-     اجسام سنگین ، بزرگ و شکستنی را به طبقات پایین منتقل و در جای خود ثابت نمایید. این کار باعث کاهش احتمال صدمات و همین طور کاهش درصد تخریب می گردد.

-     وسایلی که احتمال افتادن آن  هست (مانند تلویزیون ، کتاب ها ، کامپیوتر) را در جای خود محکم کنید افتادن این وسایل می تواند صدماتی ایجاد کند.

-     برای درب کمدها و کابینت ها از قفل محکمی بهره بگیرید. هنگام زلزله وسایل داخل کمد از جای خود حرکت کرده و بیرون می ریزند. با این کار از ریختن این گونه اثاثیه به بیرون جلوگیری می شود.

-     ظروف شکستنی مانند بطری های غذا ، شیشه و چینی را در طبقات پایین کابینت قرار داده و درب آن را قفل کنید وجود قفل باعث می شود محتویات آن هنگام زلزله به بیرون نریزند.

-     علف کش ها ، حشره کش ها و مواد قابل احتراق را داخل کابینت در بسته و در طبقات پایین قرار دهید. مواد شیمیایی در صورتی که پایین باشند ، صدمه کمتری وارد می کنند.

-     اجسام سنگین مانند عکس ها و آیینه ها را از محل استراحت ، کاناپه و هر جای دیگری که مردم می نشینند ، دور کنید. هنگام زلزله اجسام از دیوار پرت شده و عامل جراحت می شوند. چراغ های آویزان و لامپ های بالای سر را در جای خود محکم کنید.

-     آب گرمکن را محکم به دیوار نصب کنید. هر گونه وسیله گازی را در جای خود محکم کنید. در هنگام زلزله احتمال آتش سوزی زیاد است. از لوله های قابل انعطاف برای اتصالات گاز و آب استفاده نمایید. چون مانع شکستن و نشت گاز و آب می شود. نواقص اتصالات برق و نشتی گاز را رفع نمایید.

-     شکاف های عمیق سقف و فونداسیون و هر گونه ترک موجود روی سقف یا در کف را تعمیر نمایید.

چنانچه علائم نواقص ساختاری وجود دارد ، از ابزار پیشرفته استفاده نمایید. زلزله باعث عمیق شدن این شکاف ها می شود.

ساختمان هایی که فونداسیون آن ها پیچ و مهره شده اند ، احتمال صدمه دیدن آن ها کمتر می شود. بهتر است ساختمان توسط مهندسین و کارشناسان زلزله بررسی و نواقص آن یافت شده رفع گردد (معاونت آموزشی و پژوهشی سازمان جوانان ، 1382 ، ص 4).

مواد آزمایشگاهی را که احتمالاً سمی و یا قابل احتراق هم باشند به داخل قفسه هایی انتقال داده شوند که در دارند و قفل می شوند.

-     با قرار دادن میله یا نرده ی محافظی جلوی قفسه های کتابخانه ، باید از سقوط کتاب ها در هنگام وقوع زلزله جلوگیری کرد.

-     چراغ آویز ، تابلو ، تخته سیاه را باید در جای خود محکم کرد.

-     پنجره ها و درهای شیشه ای بزرگ باید توسط چسب به صورت ضربدر تقویت گردند تا بعد از شکسته شدن به اطراف پرتاب نشوند (رضایی پناه ، 1373 ، ص 15).

 

 

نکات ایمنی هنگام وقوع زلزله

-     اگر در ساختمان های بلند زندگی می کنید. به محل ایمن تر و کم خطرتری که قبلاً در آپارتمان شناسایی کرده اید ، پناه ببرید.

-     اگر در طبقه ی اول زندگی می کنید سعی کنید خود و همراهانتان را به سرعت از ساختمان خارج کنید و به فضای باز ببرید.

-     اگر در طبقات بالاتر زندگی می کنید و نمی توانید خود را به طبقات پایین برسانید ، می توانید زیر یک میز یا نیمکت در کنار دیوار پناه بگیرید تا اشیایی که به زمین سقوط می کنند ، به شما صدمه نزند. ریزش شیشه های شکسته و نماهای ساختمان ها در بیرون از ساختمان بسیار خطرناک است. و باید هنگام خروج از ساختمان بسیار مراقب باشید.

-     از آسانسور استفاده نکنید ، چون قطع برق می تواند شما را در آسانسور محبوس کند.

-     اگر هنگام زلزله خارج از ساختمان هستید اولین کاری که باید انجام دهید آن است که سر خود را در مقابل اشیاء در حال سقوط محافظت کنید. برای این منظور می توانید از کتاب ، کیف دستی یا وسایل مشابه استفاده کنید. اگر چیزی در دسترس نبود با دست های خود این کار را انجام دهید. پشت دست ضخیم تر و محکم تر از کف دست است ، پس دو دست خود را به حالت قلاب روی سر قرار دهید.

-     از ساختمان ها و کابل های برق دور شوید. خطر سقوط اشیاء از ساختمان ها و دیوارهای خارجی بناها بیشتر از جاهای دیگر است.

-     از کوچه های تنگ و باریک عبور نکنید و در طول ساختمان ها ندوید ، چون احتمال خطر ریزش برخی از دیوارها وجود دارد.

-     از ایستادن در ساحل رودخانه ها یا لبه ی صخره ها خودداری کنید زیرا لغزش زمین می تواند سبب ریزش صخره شود.

-     اگر به هنگام زلزله در مکان های عمومی مانند سالن تئاتر ، سینما و . . . بودید. بهترین کار برای شما پناه گیری در همان محل و محافظت کردن از سر و گردن می باشد.

-     اگر به هنگام زلزله در داخل اتومبیل هستید به تدریج و آهسته اتومبیل را به سمت راست جاده هدایت کنید تا سمت چپ خیابان برای عبور خودروهای امداد باز باشد. در داخل اتومبیل بمانید و رادیو را روشن کنید تا از اخبار و اطلاعات و نیز هشدارهای مربوط به زلزله آگاه شوید (ارغایی ، 1383 ، ص 12-8).

 

 

 

 

امداد رسانی پس از وقوع زلزله :

-     خود را برای پس لرزه ها آماده نمایید. پس لرزه ها هر چند ضعیف تر از زلزله اصلی هستند ، ولی باعث تخریب ساختمان های ضعیف می شوند.

پس لرزه ها می توانند در اولین ساعات ، روزها ، هفته ها ، حتی ماه ها ، پس از زلزله رخ دهند.

-     به همسایه خود کمک کنید. به خصوص آنان که افراد نیازمند مانند اطفال ، سالمندان یا افراد ناتوان در بین آن ها هست.

-     خارج از ساختمان های تخریب شده قرار بگیرید. زمانی به خانه باز گردید که مراجع ذی صلاح امنیت آن را تأیید کرده اند.

-     داروهایی که روی زمین ریخته شده ، مواد رنگ بر ، گازوئیل یا دیگر مایعات محترقه را سریع پاک کنید. چنانچه بوی گاز یا دود ناشی از سوختن مواد شیمیایی را استشمام کردید ، محل را ترک کنید.

-     عصبی نباشید چرا که کارهای زیادی را باید به انجام برسانید.

-     آتش های کوچک را خاموش کنید و خطرات احتمالی آتش سوزی را مد نظر قرار دهید.

-     افراد مجروح را هرگز جا به جا نکنید ، مگر آنکه خطر دیگری آنان را تهدید نماید. در صورت امکان از افراد مجرب بخواهید در این مورد تصمیم بگیرند.

-     مراقب باشید روی ساختمان هایی که پی ریزی محکمی ندارند ، حرکت نکنید چرا که احتمال وقوع پس لرزه زیاد است.

-     از رادیو باتری دار برای کسب اطلاعات و خبر و این که چه خطرات دیگری در کمین است و چه باید کرد ، استفاده نمایید (معاونت آموزشی و پژوهشی سازمان جوانان ، 1382 ، ص 19-17).

تجربه نشان داده است که بیشترین اقدامات نجات و کمک رسانی قبل از رسیدن نیروهای امدادی ، توسط افرادی که در محل فاجعه حضور دارند انجام می گیرد. البته در برخی از موارد هم به علت بی اطلاعی و نا آگاهی افراد حوادث نامطلوبی رخ می دهد.

بنابراین لازم است که قبل از وقوع زلزله کلیه افراد از نکات ضروری اطلاع حاصل کنند. و با تمرین کافی ، مهارت لازم را به دست آورند (رضایی پناه ، 1373 ، ص 24).

 

 نتیجه

به علت واقع شدن ایران روی کمربند لرزه خیز آلپ ـ هیمالیا ، احتمال وقوع زلزله در نقاط مختلف آن برای متخصصان قطعی است. وقوع زلزله به عنوان یکی از مهمترین پدیده های طبیعی بر تمامی ابعاد زندگی جوامع ، تأثیر می گذارد و در صورت عدم آمادگی جامعه در برابر آن ، تلفات انسانی و خسارات اقتصادی بسیاری را موجب می شود.

از میان گروه های سنی مختلف ، کودکان و نوجوانان جزء آسیب پذیرترین افراد جامعه هستند و نتایج آمار و تحقیقات نیز این مطلب را تأیید می کند. از سوی دیگر تعداد قابل توجه دانش آموزان کشور لزوم آموزش این گروه ها و آماده سازی مدارس در برابر این پدیده طبیعی را ایجاب می کند. به علاوه تجربه موفق سایر کشورها نشان داده است که پیشگیری و آمادگی برای کاهش خطرات ناشی از وقوع زلزله ـ که با دستاوردهای علم امروز قابل پیش بینی زمانی دقیق نیست ـ تا حد قابل توجهی میزان اثرات نامطلوب آن را کاهش می دهد.

برای ایجاد آمادگی لازم است تا افراد جامعه ابتدا به لزوم و اهمیت مسأله آشنا شوند و آن را بپذیرند ، توصیه ها و دستور العمل های کارشناسان را بیاموزند و آن ها را به کار برند. این کار نیاز به ایجاد فرهنگ ایمنی و «آمادگی در برابر زلزله» در افراد دارد.

 

 

 

منابع

1-ارغایی ، عبدالرضا، 1383 ، چگونه خطرات بلایای طبیعی را کاهش دهیم ، نشر مؤسسه آموزش عالی ـ علمی کاربردی هلال ایران.

2-بهاور ، منوچهر ، 1371 ، پیش بینی زلزله ، نشر : مؤسسه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله.

3-بیضایی ، بهروز ، 1374 ، بلایای طبیعی ، چاپ شفق تهران.

4-رضایی پناه ، نادیا ، 1373 ، آمادگی در برابر زلزله ، چاپ از : شرکت چاپ و نشر ایران.

5-سعیدی رضوانی ، محمود ، 1377 ، آمادگی در برابر زلزله ، ناشر : چاپ و نشر کتاب های ایران.

6-معاونت آموزشی و پژوهشی سازمان جوانان ، 1382 ، چاپ اول.

 

منابع :

سایت علمی و پژوهشی آسمان

http://www.asemankafinet.ir

 


این مطلب در تاریخ: شنبه 25 فروردين 1397 ساعت: 18:44 منتشر شده است
برچسب ها : ,,,,,,,,,,,,,,
نظرات()

کنوانسیون سازمان ملل متحد در رابطه با حقوق دریا

بازدید: 3

  کنوانسیون سازمان ملل متحد در رابطه با حقوق دریا

 

United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS, Montego Bay, 1982

کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق دریاها (UNCLOS) که 10 دسامبر 1982 تصویب و در 16 نوامبر 1994 لازم الاجرا شد، رژیمی جامع از قوانین و مقررات در دریاها و اقیانوس‌های جهان درخصوص تمامی کاربردهای ممکن از آب ها و منابع آنها ارائه می‌کند. این کنوانسیون قوانین سنتی مرتبط با استفاده از دریاها را دربرمی‌گیرد و در عین حال رژیم‌ها و مفاهیم حقوقی جدیدی نیز معرفی می‌نماید و به مسایل جدید می‌پردازد. این کنوانسیون همچنین چارچوبی برای توسعه و تحول در حوزه‌هایی خاص از حقوق دریاها را دربر دارد.

این کنوانسیون پس از تصویب به مرجعی برای فعالیت‌های IMO تبدیل شد از این جنبه که در تهیه مقررات IMO باید نیاز به انطباق با «قانون اساسی اقیانوس‌ها» را در نظر گرفته می‌شد. اما این قانون اساسی در آن زمان لازم الاجرا نشده بود و مشخص نبود که آیا بتواند در نهایت لازم الاجرا شود. به همین دلیل اندکی تردید درباره این کنوانسیون در گروه‌ها و مجامع IMO وجود داشت. با این حال این تردیدها به تدریج از میان رفت زیرا UNCLOS خود را به صورت فزاینده‌ای تثبیت نمود و مذاکرات انجام شده در درون IMO نیز تاثیر مثبتی بر این روند داشت. به عنوان نمونه، نقش و اهمیت UNCLOS در موارد ذیل به رسمیت شناخته شده است:

قطعنامه A.572(14) درباره ملزومات کلی برای تعیین مسیر کشتی‌ها مصوب مجمع IMO در 20 نوامبر 1985 عنوان می‌کند که مفاد آن نباید مغایرتی با ملزومات UNCLOS داشته باشند.

طی سال‌های 1992 و 1993، کمیته حقوقی و گروه کاری غیررسمی ویژه مسائل حقوقی مربوط به تصوب گزارش‌دهی اجباری کشتی‌ها به خدمات ترافیک شناورها (VTS) را با در نظر گرفتن چارچوب ارائه شده توسط UNCLOS بررسی کردند.

قطعنامه A.720 درباره دستورالعمل تعیین مناطق ویژه و شناسایی مناطق بویژه حساس دریایی مصوب مجمع IMO در 6 نوامبر 1991، UNCLOS (صرفنظر از بخش XI) را به صورت واضح به عنوان « قانون عرف بین‌المللی » به رسمیت می‌شناسد.

بر اساس بند 2 از ماده 98 این کنوانسیون

کلیه کشورهای ساحلی به منظور تامین ایمنی تردد در دریا باید نسبت به ایجاد تشکیلات، به کارگیری و نگهداری تجهیزات خدمات جستجو و نجات به اندازه کافی و مؤثر اقدام نمایند و در شرایط مورد نیاز همکاریهای متقابل را با کشورهای همسایه ساحلی خود (کشورهای منطقه) در این رابطه معمول دارند.

حقوق دریاها[1] (Law of sea)

مجموعه قواعد و مقررات حاکم بر روابط میان دولت‌ها، اعم از دولت‌های ساحلی و دولتهای محصور در خشکی و یا سازمان‌های بین المللی در رابطه با مناطقی از دریا که می‌تواند تحت صلاحیت یک دولت ساحلی و یا در ماوراء‌ صلاحیت دولت‌ها باشد.[2]

 

مفهوم دریا در حقوق بین الملل.

از نظر جغرافی دانان، دریا به مجموعه فضاهای حاوی آب شور گفته می‌شود، در حالی که در حقوق بین الملل این فضاها به شرط ارتباط آزاد و طبیعی در سرتاسر کرۀ زمین، دریا تلقی می‌شوند، لذا توده‌های آب شور بسته مانند دریای خزر، بحر المیت و دریاچه‌های بزرگ شور، به لحاظ حقوقی نمی‌توانند دریا باشند.[3] اقیانوس‌ها در حقوق بین الملل در مفهوم دریا به کار می‌روند.

تفاوت حقوق دریاها با حقوق دریایی[4] (Maritime Law).

حقوق دریاها یکی از شاخه‌های حقوق بین الملل است که مربوط به روابط بین المللی دولتها یا سازمانهای بین المللی در مناطق مختلف دریایی است، ولی حقوق دریایی از شاخه‌های حقوق خصوصی داخلی است که بر روابط اشخاص و کشورها در در دریا و موضوعات مربوط به دریا ناظر و حاکم است. از جمله موضوعاتی مانند حمل و نقل دریایی، بیمۀ دریایی، وضعیت حقوقی کشتی‌ها و ایمنی دریاها.[5]

اهمیت حقوق دریاها.

اهمیت حقوق دریاها، بی شک بسته به اهمیت دریاها خواهد داشت. در گذشته، دریاها و اقیانوس‌ها بیشتر به لحاظ راه ارتباطی دارای اهمیت بودند، اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی و در نتیجه شناخت بیشتر از منابع دریاها و توان بهره‌برداری از این منابع، دریاها از اهمیت خاصی برخوردار شده‌اند و این در حالی است که 90% از مناطق بستر و زیر بستر اقیانوس‌ها برای انسان‌ها تقریباً ناشناخته مانده‌اند. اقیانوس‌ها در حدود 71% سطح کرۀ ‌زمین را در برگرفته‌اند و سرشار از منابع عظیم نفت و گاز، کلوخه‌های معدنی و مواد غذایی می‌باشند.[6]

حمل و نقل دریایی.

از مناسب ترین و با صرفه ترین روشهای حمل و نقل محسوب می‌شود. همچنین دریاها از لحاظ استراتژی از اهمیّت ویژه‌ای برخوردارند. لذا دریاها همواره مورد کشمکش دولتها خواهند بود، از این رو، حقوق دریاها می‌تواند با تعیین قلمرو دریایی دولتها، چگونگی بهره‌برداری از منابع و استفاده از دریاها و تنظیم روابط دولتها در این عرصه، موجب حفظ محیط زیست دریایی و کاهش نزاع‌های مربوطه شود.

تحولات اولیه حقوق دریاها.

دریاها با توجه به اهمیتشان، همواره مورد کشمکش دولتها بوده‌اند، اما اوج این کشمکشها در قرن 15 با فرمان پاپ الکساندر 6 در سال 1493 آغاز می‌شود، که جهان را بین اسپانیا و پرتغال تقسیم می‌کند و سایر دول بدون اجازه اسپانیا و پرتغال نمی‌توانستند از دریا استفاده کنند. این عمل مورد اعتراض نهادهای سیاسی انگلیسی قرار گرفت، که از اصل آزادی دریاها[7] دفاع می‌کردند. اما با اضمحلال امپراطوری اسپانیا و پرتغال از قرن 16، رفته رفته موضع انگلیسی به سمت نظریۀ حاکمیت بر دریا[8] تغییر کرد به این صورت که دولت ساحلی تا آنجا که قدرتش اجازه می‌دهد، حق دارد حاکمیت خود را در دریا گسترش دهد. در این دوره جنگ اندیشه‌ها میان اصل آزادی دریاها و حاکمیت بر دریاها در می‌گیرد. مهمترین نظریه در مقابل نظریه انگلیسی (اصل آزاردی حاکمیت بر دریا )، مربوط به هوگو گروسیوس[9] هلندی است که با تمسک به اینکه لازمۀ حاکمیت، مالکیت است و چون دریا غیر قابل تملک است، هیچ کس حق حاکمیت بر آن ندارد، از اصل آزادی دریا دفاع می‌کند. و نهایتاً در قرن 18 با پیروزی اصل آزادی روابط دولتها بر این اساس شکل می‌گیرد. این روال تا تدوین مقررات عرفی ادامه می‌یابد.[10]

 

تدوین قواعد حقوق دریاها

چهار تلاش عمده در سطح رسمی برای تدوین قواعد حقوق دریاها صورت گرفته است:

1-         کنفرانس لاهه- 1930.

جامعه ملل در سال 1924، تشکیل کمیته‌ای از کارشناسان، که مأموریت تهیه فهرستی از موضوعات آمادۀ تدوین از جمله مسائل مربوط به حقوق دریا را نیز به عهده داشتند، تدارک دید. منجر به تشکیل کنفرانسی در سال 1930 در لاهه در زمینه حقوق دریاها شد که متاسفانه، نتیجه‌ای جز اظهار امیدواری در بر نداشت.

2-         کنفرانس ژنو 1958.

پس از تشکیل سازمان ملل متحد در سال 1945، نهادی با عنوان کمیسیون حقوق بین الملل[11] در سال 1947، جهت تدوین حقوق بین الملل تأسیس شد. این کمیسیون، اقدام به تهیّه پیش نویس مواردی در زمینۀ حقوق دریاها نمود که شالودۀ کنفرانس 1958 ژنو در زمینۀ حقوق دریاها بود. در کنفرانس 1958 ژنو چهار کنوانسیون تصویب شد.

‌أ.          کنوانسیون دریای سرزمینی و منطقۀ مجاور

‌ب.     کنوانسیون دریای آزاد

‌ج.      کنوانسیون فلات قاره

‌د.        کنوانسیون ماهیگیری و حفاظت منابع زندۀ دریای آزاد.

3-         کنفرانس 1960 ژنو.

کنفرانس 1958 اگر چه موفق به تصویب کنوانسیونی با عنوان دریای سرزمینی شد اما نتوانست مهمترین مسأله، یعنی عرض دریای سرزمینی[12] را تعیین کند، لذا در سال 1960، دومین کنفرانس ملل متحد در مورد حقوق دریاها تشکیل شد که به دلیل تعارض دیدگاه‌ها بدون نتیجه به کار خود پایان داد.

4-         کنفرانس 1982 نیویورک.

به دلیل حضور دولتهای جدید الاستقلال در سازمان ملل که در کنفرانس 1958 دخیل نبوده‌اند و عدم پیش بینی منابع معدنی موجود در بستر دریاها در کنفرانس 1958 به خاطر عدم شناخت این منابع و نداشتن دانش فنی برای بهره‌برداری از آنها و پاسخگو نبودن کنوانسیونهای موجود در برابر آلودگی‌های زیست محیطی و نامعین بودن عرض دریای سرزمینی، نهایتاً به دنبال پیشنهاد آروید پاردو [13] (Arrid pardo) در اعلام بستر اعماق دریاها و منابع آن، به عنوان «میراث مشترک بشریت»[14] در سال 1967 کمیتۀ ویژۀ بستر دریاها توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد تشکیل شد که اولین جلسه کنفرانس برای این موضوع در سال 1973 و پس از آن هر سال چند ماه به کار خود ادامه داد، تا در سال 1982 کنوانسیونی جامع از قواعد اساسی حقوق دریاها را به تصویب رساند[15] که از لحاظ شمولیت اعضا و موضوعات از جایگاه خاصی برخوردار است.

 

 

 

 [1] . Law of sea

[2] . والاس، ربه کا؛ «حقوق بین الملل»، ترجمه محمد شریف، تهران، نشر نی، 1378، چاپ اول، ص 208

[3] . کک دین، نگوین و دییه، پاتریک و پله، آلن؛ حقوق بین الملل عمومی، ترجمه حسن حبیبی، تهران، اطلاعات، 1382، چاپ دوم، جلد دوم، ص 685

[4] . Maritime Law

[5] . ضیائی بیگدلی، محمدرضا؛ حقوق بین الملل عمومی، تهران، گنج دانش، 1384، چاپ 22، ص 308.

[6] . موسی زاده، رضا؛ بایسته‌های حقوق بین الملل عمومی، تهران، نشر میزان، 1382، چاپ دوم، ص 233- 234.

[7] . اصل آزادی دریاها در برابر اصل حاکمیت بر دریاها عبارت است از اینکه هیچ کشوری حق حاکمیت بر دریا‌ها را نداشته و همه کشورها می‌توانند از دریاها آزادانه استفاده کنند مانند حق آزادی کشتیرانی یا آزادی بهره برداری از منابع دریا

[8] . ضیائی بیگدلی، محمدرضا؛ حقوق بین الملل عمومی، تهران، گنج دانش، 1384، چاپ 22، ص 308.

[9] . Hugo Grotius (1583 – 1645)

[10] . بیگ زاده، ابراهیم؛ حقوق دریاها (جزوه درسی)، تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، سال تحصیلی 87- 86.

[11] . کمیسیون حقوق بین الملل: یکی از نهادهای سازمان ملل متحد که در سال 1947 باتصویب قطعنامه 174 توسط مجمع عمومی در راستای انجام وظایف سازمان در برابر ماده 13 منشور سازمان ملل تدوین و توسعه حقوق بین الملل تأسیس شد.

[12] . چرچیل، رابین و آلن لو؛ حقوق بین الملل دریاها، ترجمه بهمن آقایی، تهران، گنج دانش، 1377، چاپ اول، ص 32- 22

 

[13] . آروید پاردو (Arvid pardo ) سفیر مالت در سازمان ملل متحد.

[14] . میراث مشترک بشریت (Common Heritage of Mankind): بستر اعماق دریا و منابع آن را شامل می‌شود که کشورهای بهره بردار از منابع این منطقه، باید سالانه درصدی از درآمد خود را به صندوقی برای کمک به کشورهای بدون ساحل و کشورهای فقیر بپردازند.

[15] . یکی از مناطق دریایی که دولتهای ساحلی حاکمیت خود را بر آن اعمال می‌کنند اگر چه حقوقی نیز برای سایر کشورها در نظر گرفته شده است.

 


این مطلب در تاریخ: جمعه 24 فروردين 1397 ساعت: 18:47 منتشر شده است
برچسب ها : ,
نظرات()

چگونه رشد فکری را افزایش دهیم

بازدید: 13
چگونه رشد فکری را افزایش دهیم

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع :

چگونه رشد فکری را افزایش دهیم

دبیر گرامی :

 

تهیه و تنظیم :

چگونه رشد فکری را افزایش دهیم

تا حالا فكر كرده‌اید چرا بعضی از افراد از هوش بالاتری برخوردارند و به اصطلاح خودمانی مغزشان زیاد كار می‌كند؟ آیا كارهای عجیب و غریب می‌كنند یا اصلاً به‌طور ژنتیك از قدرت هوشی بالایی برخوردارند؟ جواب این سوال‌ها به طور قطع برای كسی معلوم نشده اما محققان در پی یافتن راه‌هایی كه باعث افزایش و تقویت هوش شود به جواب‌هایی رسیده‌اند كه خواندن‌شان خالی از لطف نیست و قطعا برای افرادی كه برای تقویت مغزشان حاضرند دست به هر كاری بزنند، موثر خواهد بود.

این موضوع كه تقویت توانایی‌های ذهنی باعث می‌شود فرد مسوولیت‌ها و فعالیت‌های روزانه‌اش را به‌نحو موثرتری انجام دهد، مساله‌ای انكارناپذیر بوده و ثابت شده است، نتیجه گزارشی كه به تازگی در مجله panoramaبه چاپ رسیده نشان می‌دهد اختصاص ۲۵دقیقه تمرین ذهنی می‌تواند ظرفیت مغزی افراد را تا حد زیادی افزایش دهد. ضمن اینكه براساس پژوهش‌های انجام شده در دانشگاه میشیگان افرادی كه فعالیت‌های ذهنی و بازی‌های فكری انجام می‌دهند ۶۳درصد كمتر از سایرین در معرض ابتلا به زوال عقل قرار دارند. شما هم اگر می‌خواهید سطح هوش‌تان را افزایش دهید، به پیشنهاد محققان عمل كنید و از همین امروز یك‌سری بازی فكری و تمرین ذهنی برای خود ترتیب داده و حتما رژیم غذایی‌تان را تغییر دهید.

قدرت تخیل خود را بالا ببرید

تخیل نیرویی است كه اندیشه را به ترتیبی تازه و متفاوت گردهم می‌آورد. شما وقتی تخیل می‌كنید بر خواسته و تصویری كه در ذهن دارید تمركز كرده و به آن انرژی می‌دهید تا به صورت عینی در عالم مادی محقق شود. روش تفكر كنونی شما فقط یك عادت است كه می‌تواند تغییر كند. به اعتقاد روانشناسان، تخیل بزرگ‌ترین نیروی ذهن است. دانشمندان علوم ذهنی می‌گویند انسان می‌تواند آنچه را در تخیل خود تصور می‌كند بیافریند. برتری شما در این است كه كشف كنید چگونه نظام باورهای خود را تحت‌تاثیر قرار دهید. برای این منظور یكی از موثرترین راه‌ها تصویرسازی ذهنی است. چارلز فیلمور می‌گوید، تخیل این توانایی را به آدمی می‌دهد تا خود را از زمان و مكان برون افكند و ورای هرگونه محدودیت قرار گیرد. تصویرسازی ذهنی یك مهارت روانی است كه در آن تصاویر ذهنی مثبت و آشكاری در مغز ایجاد شده یا بازسازی می‌شود. یكی از معروف‌ترین تكنیك‌های تصویرسازی، كار با «كف دست» است. این تكنیك شامل قرار دادن كف دست‌ها روی دو چشم و تجسم رنگی می‌شود كه شما با اضطراب یا استرس تداعی می‌كنید (مثلا قرمز) و بعد آن رنگ كه با آرمیدگی و آرامش تداعی می‌شود (مانند آبی). تجسم یك رنگ آرامش‌بخش باعث می‌شود شما احساس آرمیدگی كنید و سلامتی و احساس بهبودی را در شما تقویت می‌كند.

یكی از روش‌های اجرایی تصویرسازی ذهنی را در اینجا برای شما شرح می‌دهیم. ابتدا لباس راحت بپوشید، دراز بكشید یا روی یك صندلی راحت بنشینید و اگر مایل هستید نور را كم كنید. چشمان‌تان را ببندید و چند نفس عمیق بكشید. تصور كنید كه از یك پلكان پایین می‌روید. با هر گام، به این احساس توجه كنید كه بیشتر و بیشتر آرمیده می‌شوید.

زمانی كه كاملا آرام شدید، یك منظره دلخواه مثل ساحل، چمنزار یا یك لحظه لذت‌بخش خاص با دوستان یا خانواده را مجسم كنید. زمانی كه در منظره مطلوب خود احساس راحتی كردید، تدریجا ذهن خود را به مشكلی كه می‌خواهید حل شود، معطوف كنید.

اگر تصویرهای متعددی به ذهن آمد، یكی از آنها را انتخاب كرده و روی آن تمركز كنید. اگر هیچ تصویری به ذهن نیامد، سعی كنید به یك حس دیگر معطوف شوید؛ مثلا صدای رودخانه یا بوی گل‌های وحشی در چمنزار. اگر روش‌های فوق كارساز نشد، به این فكر كنید كه در حال حاضر چه احساسی دارید. عصبانی؟ خسته؟ رنگ این عصبانیت چیست؟ چه تصویرهایی را برمی‌انگیزد؟ از حس‌ها برای شكل دادن به تصاویر ذهنی استفاده كنید. در پایان چند نفس عمیق دیگر بكشید و خود را در حال بالا رفتن از پلكان خیالی مجسم كنید، درحالی كه تدریجا نسبت به محیط خود آگاه می‌شوید، چشمان‌تان را باز كنید، بدن‌تان را كش‌وقوس دهید، لبخند بزنید و روز خود را ادامه دهید. در آغاز، این تمرین تصویرسازی ذهنی را برای ۱۵تا ۲۰دقیقه حداقل یك بار در روز انجام دهید. با كسب مهارت بیشتر، احتمالا خواهید توانست فقط هر بار برای چند دقیقه و چندین بار در روز انجام دهید و همان فواید را برای شما داشته باشد.

كارها را در جهت مخالف انجام دهید

با انجام دادن كارهای روزمره‌تان با دست مخالف‌تان (اگر راست دست هستید، از دست چپ‌تان استفاده كنید) بین سلول‌های مغز اتصال ایجاد كنید. اگر راست دست هستید، از دست چپ‌تان برای كارهای روزمره مثل مسواك زدن، شانه كردن مو و خوردن استفاده كنید. حتی سعی كنید با دست چپ‌تان بنویسید. آیا استفاده از دست مخالف‌تان در طول روز آسان‌تر می‌شود؟

تصاویر موردنظر را بیابید

این روش به شما كمك می‌كند مهارت جست‌وجوی تصویریتان را تقویت كنید. جدولی از نشانه‌های مختلف تهیه كنید. برای هر كدام از این نشانه‌ها ۳۰ثانیه وقت بگذارید و ببینید نشانه‌هایی كه در بالای جدول آمده، هركدام چند بار در جدول تكرار شده است.

یادداشت ‌برداری

خودتان را به یادداشت‌برداری عادت دهید. هر زمانی كه اطلاعات مهمی دریافت كردید یادداشت كنید، مثلا موقع مراجعه به پزشك، وكیل یا هر موقعیتی كه ممكن است موجب استرس و عصبانیت شما شده و باعث شود ذهن و حافظه شما را بپوشاند. یادداشت‌ برداری در كار هم بسیار مهم است. چند برگه سفید را در یك فایل بگذارید و هنگام برگزاری جلسات‌تان از آن استفاده كنید تا نكات مهمی كه درجلسه‌تان مطرح شده را ثبت و ضبط كنید.

سیستم زندگی خود را دگرگون كنید

تری هورنه، روانشناس ادراكی و سیمون ووتون، بیوشیمیست و نویسنده كتاب «تمرین‌هایی برای مغز شما» معتقدند نوع انتخاب شیوه زندگی در حفظ وضعیت ذهن نقش مهمی دارد. هورنه می‌گوید شیوه زندگی افراد می‌تواند توانایی ذهنی آنها را بالا ببرد. اینكه چگونه زندگی می‌كنید، می‌تواند به پدید آمدن حالت‌های شیمیایی در مغز شما كمك كند. مغز انسان بیشتر شبیه یك كارخانه مواد شیمیایی است تا رایانه. بنابراین از همین امروز عادات غذایی و شیوه زندگی خود را تغییر دهید.

بادام بخورید

بادام حافظه را تقویت می‌كند و اگر در تركیب با شیر قبل از رفتن به رختخواب یا پس از برخاستن از خواب هنگام صبح مصرف شود، تاثیر بهتری دارد.

آب سیب بنوشید

پژوهشگران دانشگاه ماساچوست‌لوول نشان داده‌اند؛ آب سیب تولید نوعی انتقال‌دهنده عصبی حیاتی موسوم به استیلكولین را در مغز افزایش داده و از این طریق قدرت حافظه را نیز تشدید می‌كند.

از شكلات سیاه غافل نشوید

شكلات تیره سبب می‌شود ماهیچه‌های اطراف رگ‌های خون احساس راحتی كنند و باعث بهبود جریان خون به‌سمت مغز می‌شود.

از گندم سبوس‌دار استفاده كنید

گندم سبوس‌دار حاوی لسیتین است. این ماده مشكل سخت شدن سرخرگ‌ها را آسان می‌كند و از این طریق موجب بهبود عملكرد مغز می‌شود.

ویتامین‌های گروه Bرا فراموش نكنید

مطالعات نشان می‌دهد گنجانیدن مواد غذایی حاوی ویتامین‌های گروه Bنظیر مخمر آبجو، جگر، گوشت گوساله، ماهی، مرغ، تخمه آفتابگردان، تخمه كدو، جوانه گندم، حبوبات، غلات، شیر و لبنیات، گوجه فرهنگی، كاهو، هویج و قارچ در تغذیه روزمره علاوه بر اینكه باعث كاهش عصبانیت و رفع خستگی می‌شود، در تقویت حافظه نیز تاثیر فوق‌العاده‌ای خواهد داشت.

ماهی را جایگزین گوشت قرمز كنید

ماهی یكی دیگر از مواد غذایی است كه باعث تقویت و رشد سریع‌تر سلول‌های مغز می‌شود. در نتیجه باعث تقویت حافظه شده و میزان كارآیی معز را بالا می‌برد.

از استرس دوری كنید

استرس قدرت مغزی ما را تحلیل می‌برد. ذهنی كه در استرس گرفتار شده بیشتر منابع حافظه ما را مصرف می‌كند و به این ترتیب ذهنی ضعیف و كودن برای ما باقی می‌گذارد. سعی كنید برای خود عادت‌های ساده تفریحی در طول روز تعیین كنید تا بتوانید به كمك آنها استرس را از ذهن خود پاك كنید.

خوب بخوابید

تحقیقات نشان می‌دهد، حافظه بلند مدت در طول خواب با پخش مجدد تصاویر تجربه شده در روز تقویت می‌شود.

منبع :

http://www.asemankafinet.ir/

 


این مطلب در تاریخ: شنبه 18 فروردين 1397 ساعت: 19:38 منتشر شده است
برچسب ها : ,
نظرات()

آزمايشگاه سيالات مرکز فشار بانك اطلاعات مهندسی مكانيك

بازدید: 0

 

 

بانك اطلاعات مهندسی مكانيك

 

غایت زندگی در دانش و معرفت نیست. در کوشش و حرکت است.

آزمايشگاه سيالات مرکزفشار

مقدمه:
مرکز فشار روي هر سطح از سطوح در تماس با سيال نقطه اي است که مي توان همه فشار سيال را به آن نقطه نسبت داد.به عبارت ديگر هرتوزيع فشاري در سيال روي هر سطحي از سيال نيروي برايندي اعمال مي کند ،مرکز فشار نقطه اي است که اگر نيرو به آن نقطه وارد شود همان اثري را خواهد داشت که نيروي گسترده حاصل از توزيع فشار روي آن سطح دارد(مانند مرکز جرم که نقطه اي است که مي توان جرم را به آن نسبت داد).
اين نقطه از آن جهت حائض اهميت است که تمامي محاسبات مربوط به نيرو و ممان را بجاي يک توزيع گسترده نيرويي مي توان با يک نيرو،وسطوح پيچيده را با يک نقطه جايگزين کرد و اين اثر هنگام پيچيده شدن محاسبات به خوبي مشهود است.
براي پيدا کردن اين نقطه از اثر گشتاوري نيرو بدين صورت استفاده مي کنيم که توزيع فشاري نيرو بايد همان اثري را داشته باشد که يک نيرو روي آن نقطه همان اثر را دارد. در اين آزمايش قصد داريم به کمک اين اثر و با نوشتن معادله ي تعادل ممان حول يک محور، مرکز فشار يک سطح فضايي پيچيده را پيدا کنيم.
هدف:
پيدا کردن مرکز فشار در يک سطح و بررسي صحت روابط مربوط به مرکز فشار.
معرفی دستگاه:....

نویسنده: arionfard, پستتاریخ: دوشنبه 30 دی 1387 - 15:24   عنوان:  


مرکز فشار همیشه زیر مرکز سطحه و هرچه ارتفاع آب بیشتر بشه این دوتا به هم منطبق تر میشن
برای محاسبه نیروی وارد به جسم فشار رو در مرکز جرم فرض میکنیم بعد این فشار رو در مساحت ضرب میکنیم. اما این ربطی به مرکز فشار نداره. مرکز فشار همون مرکز منشور فشاره که چون همیشه قاعده بزرگش رو به پایینه مرکز فشار هم پایینه!
----------------------------------------------------------------------------

 

هدف:

اندازه گيري فشار ستون مايعات و مركز فشار

تئوري آزمايش:

نیروی هیدروستاتیک:

میانگین فشار بر روي سطح δA به صورت P=δFN/δA  تعريف مي شودكه در آن δFN مولفه ي عمود بر سطح نيروئي است كه از سوي سيال بر سطح δA وارد مي شود. در سيالات بدون حركت نيروي مماس به سطح وجود ندارد،لذا فشار متوسط روي δA را مي توان به صورتP=δF/δAنوشت،كه فشار هيدروستاتيك نام دارد.بنا به تعريف بالا نيروي هيدروستاتيك بر روي سطح δA عبارت است از δF=PδA كه در آن Pفشار هيدروستاتيك مي باشد.چون اين فشار ممكن است كه در نقاط مختلف روي يك سطح S متفاوت باشد،بنابراين روي هر قسمت كوچك δAiاز سطح S ، نيروي δFi برابر      PiδAi وجود دارد.هرگاه S يك سطح باشدچون تمام δFها بر اين سطح عمود مي باشد،بنابراين بايد با هم موازي نيز باشند.تحت اين شرايط برآيند آنها،يعني نيروي هيدروستاتيك روي سطح S،عبارت است از:

                                                         

 كه بر سطح Sعمود است.نقطه ي اثر اين نيرومركزفشار سطح S خوانده مي شود.وقتی سطح S منحنی است .اگر چه δFها عمود بر δAمربوط به خود است ولی برآیندآنها ممکن است که بر سطح Sعمود نباشد و معمولا مقدارعددی کوچکتر ازPiδAi   است.دراین حالت نیروی هیدروستاتیک باجمع برداری δFهابدست می آید.

هرگاه تعداد δAهای تشکیل دهنده سطح S زیاد باشد رابطه قبل به این شکل در می اید:

 

این معادله ،معادله ای کلی برای محاسبه نیروی فشار بر روی سطوح مختلف بوده و اگر P فشار هیدروستاتیک باشد این معادله نیروی   هیدروستاتیک را محاسبه می کند.

 

 

 

نیروی هیدروستاتیک و مرکز فشار بر روی سطوح افقی:

چون فشار هیدروستاتیک بر روی هر سطح افقی مقداری ثابت می باشد از رابطه ی                 نتیجه می شود که :                                            

                     

که در آن A مساحت سطح افقی S است.نقطه ی اثر این نیرو , یا مرکز فشار,  همان مرکز سطح می باشد.

نیروی هیدروستاتیک و مرکز فشار بر روی سطوح مسطح:

طرفی از دیواره ی AB ظرفی را که پر از مایع است به عنوان سطح S انتخاب می کنیم.امتداد این سطح با سطح آزاد مایع زاویه ای برابر با θ می سازد.

نیروی هیدروستاتیک بر روی سطح S عبارت است از :

اما در هر نقطه بر روی صفحه فشار هیدروستاتیک برابر با γh است بنابراین:

 مقدارHبرابراست با: ysinθلذا:

انتگرال  گشتاور اول سطح نسبت به محور x است  بنابراین اگر فاصله ی مرکز S تا محور x را باyc نشان دهیم خواهیم داشت:              F =γsinθ ycA

وچون ycsinθ=hcبنابراین F=γhcA=PcA یعنی نیروی هیدروستاتیک برروی هر صفحه یا سطح برابر است با حاصلضرب مساحت صفحه و فشار در مرکز آن. به این ترتیب اگر سطح S حول مرکز خود بچرخد بطوری که فاصله ی مرکز تا سطح آزاد مایع تغییر نکند مقدار نیروی هیدروستاتیک بر روی S تغییر نخواهد کرد.

برای پیدا کردن مختصات مرکز فشار می توان ممان F نسبت به این دو محور را به این ترتیب محاسبه کرد.اگر فاصله ی نیروی F تا محورx را با yc.p. نشان دهیم خواهیم داشت:

اما انتگرال                       ممان دوم سطح نسبت به محور xاست.بنابراین:  

                Ix/(ycA)Ix)/(γsinθycA)=yc.p.=(γsinθ

اگر ممان دوم سطح S نسبت به محور x را بر حسب ممان دوم آن نسبت به محورξ که با x موازی بوده و از مرکز S می گذرد بنویسیم خواهیمداشت: Ix=Iξ+y2cA      و در نتیجه:                     yc.p.=yc+Iξ/(ycA)

چون Iξ همیشه مثبت است بنابراین(yc.p.-yc) همیشه مثبت خواهد بود.یعنیمرکز فشار همیشه پایینتر از مرکز صفحه قرار دارد.همچنین Iξ تا زمانی که سطح S بدور مرکز خود نچرخیده است  مقداری ثابت می باشد واز

طرفی مساحت سطح S نیز ثابت است دیده می شود که با فرو روی بیشتر سطح در مایع از فاصله مرکز ومرکز فشاردرامتدادy کاسته می شود.اگرفاصله ی Fتامحورy راباxc.p. نشان دهیم ممان F نسبت به این محور به صورت زیر محاسبه می شود:

اما انتگرال  ممان مرکب سطح S نسبت به محورهای xوy می باشد.بنابراین:                   xc.p.=(γsinθIxy)/(γsinθycA)=Ixy/(ycA)

ممان مرکب Ixy را می توان بر حسب ممان مرکب سطح S نسبت به محورهای ξوη که از مرکز S می گذرندبه ترتیب زیر نوشت:            Ixy=Iξη+ycxcA

که در آن xc فاصله ی مرکز S از محورy است.بنابراین:

xc.p.=xc+Iξη/(ycA)

چون Iξη می تواند مثبت یا منفی باشد مرکز فشار می تواند در هر طرف محور  η قرار گیرد.اما در هر صورت با فروروی عمیق تر سطح S در مایع فاصلهبین مرکز سطح و مرکز فشار آن در امتداد x نیز کوچکتر می شود.نتیجه کلی این است که با افزایش عمق مرکز فشار به مرکز صفحه نزدیکتر می شود.چونIξη  برای سطوحی که نسبت به محورξ ویا نسبت به محور η متقارن هستند برابر با صفر خواهد داشت.

شرح دستگاه:

دستگاه از یک ظرف شیشه ای به اندازه ربع استوانه که در آنآب محتوی اب است تشکیل شده است که محور مرکزی ظرف منطبق بر بازوی گشتاور می باشد بطوری که می توان گشتاور حاصل از نیروی وارد بر دیواره راحول بازوی گشتاور توسط وزنه وبازوی دستگاه بدست آورد.ارتفاع آب داخل دستگاهاز روی صفحه مدرج دستگاه  اندازه گیری می شود.

وسایل لازم:

وزنه های50 یا 100 گرمی----قلاب آویز----ظرف آزمایش----خط کش

روش آزمایش:

نخست دستگاه را توسط پیچ زیر آن کاملا بحالت افقی تنظیم کرده و بازویتوزین را با تغییر وزنه متحرک نوک آن به حالت افقی درمی آوریم.پین دستگاه را از داخل سوراخ بیرون اورده وخطوط تنظیم ظرف و صفحهمدرج روی دستگاه را تنظیم می کنیم.

سپس قلاب آویزوزنه ها را در انتهای بازو قرار داده و تا برقراری تعادل آب بهظرف اضافه می کنیم.در این حالت ارتفاع آب را روی دستگاه خوانده ودر جدولثبت می کنیم.در هر مرحله به همین صورت عمل کرده و اطلاعات را جمع اوری می کنیم.

محاسبات:

با توجه به شکل اگر پهنای ظرف B وγ وزن مخصوص آب باشدگشتاور حاصل از نیروی وارد بر المان dy در فاصله y از بازو حول آن محور عبارت است از:                                                 

                                           

این معادله در دو وضعیت مورد بررسی قرار می گیرد.

الف)اگر دیواره عمودی کاملا داخل آب قرار گیرد،

h<R1cosθ

       M=(γBcosθ)/3.(R23-R13)-(γB/2)(R22-R12)h 

ب)اگر قسمتی از دیوار عمودی داخل آب باشد

h>Rcosθ                     

M=(γBcosθ/3)R23-(γR22h)/2-(γBsec2θ/6)h3

R1= cm                              R2= cm

L= cm                                B=cm

θ=0

 داده ها در جدول صفحه بعد جمع اوری شده اند:                             

h3

(cm3)

M+(γBR22h)/2

مقدار ممان

M(Kg.cm)

ارتفاع آب

h(cm)

جرم وزنه ها

وآویز (g)

 

 

 

 

50

100

150

200

250

300

350

400

450

 


این مطلب در تاریخ: یکشنبه 08 بهمن 1396 ساعت: 10:25 منتشر شده است
برچسب ها : ,
نظرات()

آزمايش : تعيين مقاومتهاي مجهول به كمك تئوري پل وتستون

بازدید: 11

 

نام آزمايش :

تعيين مقاومتهاي مجهول به كمك تئوري پل وتستون

 

وسائل لازم :

1عدد مقاومت مجهول ؛ 2عدد مقاومت معلوم ؛منبع تغذيه جريان مستقيم؛ گيره هاي سوسماري؛گالوانومتر؛ جعبه مقاومت.

 

تئوري آزمايش:

مدارهاي پل(bridge circuit)    در وسايل اندازه گيري كاربرد وسيعي دارند . در اينجا قدري درباره پل متعادل(balanced bridge) صحبت ميكنيم و توسط اين پلها ميتوان مقدار مقاومت مجهولي را اندازه گيري كرد شكل(1)يك نمونه پل موسوم به پل وتستون (wheatston bridge)  را  نشان ميدهد  پل وتستون طرحي است كه نخستين بار توسط چارلز وتستون براي تعيين مقاومتهاي مجهول پيشنهادشده است .طبق اين طرح دو مقاومت معلوم و ثابت  R2,R1 و يك مقاومت  متغير R3 و يك مقاومت مجهول RX مطابق شكل به هم اتصال داده ميشود. به اين ترتيب اين چهار مقاومت دو به دو به طور سري  به يكديگر بسته شده  مجموعه به طور موازي به دو نقطه A ,B متصل گرديده اندنقاط A,Bبايك كليد به دو قطب مولدي مرتبطند. بين دو نقطه  C,Dگالوانومتري قرار دارد كه شدت جريان را دراين شاخه از مدار نشان ميدهد.

شكل (2) شماي ديگري از پل وتستون است و موقعي اين پل متعادل ناميده ميشود كه ولتاژخروجي يا ولتاژ بين C,Dصفر باشد در پل متعادل داريم :

Vac =Vad                                                               

پس:                                                               R1I1=R2I2       

وطبق همين استدلال ميتوان گفت:

   R1I1/R3I1=R2I2/R4I2

بنابراين: R1/R3=R2/R4                                                                                    

    Rx=(R2/R1)*R3

درعمل مقاومت R3را آنقدر تغيير ميدهيم تا عقربه گالوانومتر روي صفر قرار گيرد . دراين صورت بين دو نقطه C,Dاخطلاف پتانسيل الكتريكي وجود ندارد . واين دو نقطه هم پتانسيل ميشوند. ودر تعادل قرار دارند در اين صورت شدت جريان در مقاومتهاي R3,R1 ونيز در مقاومتهاي Rx,R2 يكسان ميباشد.چون مقاومت هاي R1,R2,Rx  معلومند ميتوانيم با استفاده از اين رابطه مقدارRxراحساب كرد.

معمولامقاومتهايR1,R3به نسبت ده به يك يا صد به يك ويا هزاربه يك انتخاب ميشوند.

شرح آزمايش:

دو مقاومت  معلوم را انتخاب ميكنيم. و آنها را با يك سيم رابط از يك طرف به هم وصل ميكنيم  از يكي  از اين مقاومت از همان فيش كه به مقاومت دومي وصل است يك سيم به قطب مثبت منبع تغذيه جريان مستقيم وصل ميكنيم و از طرف ديگر همان مقاومت يك فيش به جعبه مقاومت وصل ميكنيم حال از مقاومت دومي يك سيم به يك طرف مقاومت مجهول وصل ميشود ويك سيم به گالوانومتر وصل ميشود از فيش دوم گالوانومتر يك سيم به همان فيش جعبه مقاومت كه قبلا به آن فيش مقاومت معلوم را زده ايم وصل  ميكنيم  و از  فيش دوم  مقاومت مجهول يك سيم به جعبه مقاومت و يك سيم به منبع تغذيه جريان وصل ميكنيم حال مدار ما كامل است. حال تنظيم ولتاژ منبع تغذيه را مي بنديم و تنظيم جريان آن را كمي باز ميكنيم حال بايد مقدار مقاومت در جعبه مقاومت راآنقدر تغيير داد تاعقربه گالوانومتر روي صفر قرار گيرد. زماني كه همه كليد هاي جعبه مقاومت روي  OFFقرار دارند عقربه گالوانومتر روي(+) قرار دارد حال كليد اول  را  كه زير آن X1   نوشته حركت  ميدهيم و مي بينيم  عقربه گالوانومتر تكان نخورد حال كليد دوم را  تكان ميدهيم مي بينيم كه روي شماره  5 عقربه گالوانومتر روي صفر مي ايستد و چون كليد  X1  روي صفر قرار دارد مي فهميم كه مقاومت آن 50است.

پس داريم:

Rx=(R1/R2)*R3=(22/22)*50=50                     از روي رنگهاي مقاومت مجهول مقاومت آن 51به دست مي آيد واين اختلاف به علت وجود مقاومت درون خود سيمها است.       


این مطلب در تاریخ: یکشنبه 08 بهمن 1396 ساعت: 9:11 منتشر شده است
برچسب ها : ,
نظرات()

تحقیق درباره شیمی سبز

بازدید: 23

 

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع :

شیمی سبز

دبیر گرامی :

 

تهیه و تنظیم :

 

 

شیمی سبز: پيش‌گيري از آلودگي در سطح مولكولي

بارها از آسیب های مواد شیمیایی به بدن آدمی و محیط زیست شنیده و خئانده ایم . اما چاره ی کار چیست ؟ آیا دوری و پرهیز از بهره گیری از مواد شیمیایی می تواند به ما کمک کند ، تا چه اندازه ای می توانیم از آنها دوری کنیم ؟ کدام ها را می توانیم بکار نبریم ؟ کدامیک از فراورده های شیمیایی را می توان یافت که با آسیب به سلامت آدمی یا محیط زیست همراه نباشد ؟ داروهایی که سلامتی ما به آنها بستگی زیاد‌‌‌ی را به خود ما آسیب هایی به بدن ما همراهند .. آیا می توانیم آنها را بکار نبریم ؟ آیا می توان آب تصفیه شده با مواد شیمیایی را  ننوشیم ؟ پیرامون ما را انبوهی از مواد شیمیایی گوناگون فراگرفته اند که در زهرآگین بودن و آسیب رسان بودن بیشتر آن شکی نداریم و از بسیاری از آنها نیز نمی توانیم دوری کنیم .

بی گمان هر اندازه که بتوانیم از بکارگیری مواد شیمیایی در زندگی خود پرهیز کنیم یا از رها شدن این گونه مواد در طبیعت جلوگیری کنیم ، به سلامت خود و  محیط زیست کمک کرده ایم . اما به نظر می رسند که در این راهکارهای پیش گیرانه ، که تا کنون کارآمدی چشم گیری از خود نشان نداده اند ، باید به راه هایی کارآمدتری نیز بیاندیشیم که دگرگونی در شیوه ی ساختن مواد شیمیایی در راستای کاهش آسیب های آنها به آدمی و محیط زیست یکی از این راهها است . امروزه ، از این رویکرد نوین با  عنوان شیمی سبز یاد می شود که عبارت است از : طراحی فراورده ها و فرایندهای شیمیایی که بکارگیری و تولید مواد آسیب رسان به سلامت آدمی و محیط زیست را کاهش می دهند یا از بین می برند .

در علم شیمی انقلابی سبز در حال شکل گیری است که نه تنها پایداری محیط و سود بخشی را به ارمغان می آورد بلکه از خطرات فاجعه های صنعتی نیز می کاهد .

آقای رابین راجرز (Robin Rogers) پژوهشگر و رئیس مرکز تولید صنعتی سبز دانشگاه آلاماها می گوید : شیمی سبز  عبارت است از ساخت تولید محصولات جدید با استفاده از روشهای جدیدی که متناسب با اهداف سه گانه محیط زیست پایدار اقتصاد پایدار و جامعه پایدار است .

شیمی نقشی بنیادی در پیشرفت تمدن آدمی داشته و جایگاه آن در اقتصاد، سیاست و زندگی‌روزمره روز به روز پر رنگ‌تر شده است. با این همه، شیمی طی روند پیشرفت خود، که همواره با سود رساندن به آدمی همراه بوده، آسیب‌های چشم‌گیری نیز به سلامت آدمی و محیط زیست وارد کرده است. شیمیدان‌ها طی سال‌ها کوشش و پژوهش، مواد خامی را از طبیعت برداشت کرده‌اند، که با سلامت آدمی و شرایط محیط زیست سازگاری بسیار دارند، و آن‌ها را به موادی دگرگونه کرده‌اند که سلامت آدمی و محیط زیست را به چالش کشیده‌اند. هم‌چنین، این مواد به‌سادگی به چرخه‌ی طبیعی مواد باز نمی‌گردند و سال‌های زیادی به صورت زباله‌های بسیار آسیب‌رسان و همیشگی در طبیعت می‌ماند.

شیمی نقشي بنيادي در پيشرفت تمدن آدمي داشته و جايگاه آن در اقتصاد، سياست و زندگي‌روزمره روز به روز پر رنگ‌تر شده است. با اين همه، شيمي طي روند پيشرفت خود، كه همواره با سود رساندن به آدمي همراه بوده، آسيب‌هاي چشم‌گيري نيز به سلامت آدمي و محيط زيست وارد كرده است.

شيميدان‌ها طي سال‌ها كوشش و پژوهش، مواد خامي را از طبيعت برداشت كرده‌اند، كه با سلامت آدمي و شرايط محيط زيست سازگاري بسيار دارند، و آن‌ها را به موادي دگرگونه كرده‌اند كه سلامت آدمي و محيط زيست را به چالش كشيده‌اند.هم‌چنين، اين مواد به‌سادگي به چرخه‌ي طبيعي مواد باز نمي‌گردند و سال‌هاي زيادي به صورت زباله‌هاي بسيار آسيب‌رسان و هميشگي در طبيعت مي‌ماند.

بارها از آسيب‌هاي مواد شيميايي به بدن آدمي و محيط زيست شنيده و خوانده‌ايم. اما، چاره‌ي كار چيست؟به نظر مي‌رسد در كنار  راهكارهاي پيش‌گيرانه، كه تا كنون كارآمدي چشمگيري از خود نشان نداده‌اند، بايد به راه‌هاي كارآمدتري نيز بيانديشيم كه دگرگوني در شيوه‌ي ساختن مواد شيمايي در راستاي كاهش آسيب‌هاي آن‌ها به آدمي و محيط زيست، يكي از اين راه‌هاست.

امروزه، از اين رويكرد نوين با عنوان شیمی سبز ياد مي‌شود كه عبارت است از: طراحي فرآورده‌ها و فرآيندهاي شيميايي كه به‌كارگيري و توليد مواد آسيب‌رسان به سلامت آدمي و محيط زيست را كاهش مي‌دهند يا از بين مي‌برند.

تاریخچه شکل گیری شیمی سبز:

 در اوایل سال 1990 شیمی سبز در نتیجه همکاری بین دولت آمریکا، صنعتگران و انجمن علمی آمریکا اعتبار کنونی اش را به عنوان یک نظام علمی در جهت جلوگیری از آلودگی هوا بدست آورد.

در این زمان پائول آناستاس رئیس شیمی صنعتی آمریکا با تلاش های خستگی ناپذیر خود توانست به مفهوم شیمی سبز اعتبار خاصی ببخشد. در اواسط  سال 1990 پائول آناستاس وجان وارنر به ایجاد 12 اصل از شیمی سبز پرداختند که در آن به بررسی چارچوبی کلی به منظور چگونگی جلوگیری از آلودگی هوا در زمانی که ماده شیمیایی اختراع می شود پرداختند.

در سال 1993 با نظارت دولت آمریکا کتابی تحت عنوان" شیمی دنیای پاک" توسط انجمن شیمی در ژوئن 1993به چاپ رسید و مورد توجه و علاقه افراد کثیری در اروپا قرار گرفت. در سال 1995، بیل کلینتون، رییس جمهور آمریکا، برای شناسایی تکنولوژی های شیمیایی که اصول شیمیایی در طراحی ها و ساختار ها و موارد استفاده مواد شیمیایی می باشد را بررسی کرد و در نهایت پاداشی را برای ایجاد رقابت در تولید شیمی سبز در نظر گرفت. جوایز اهدا شده و قدردانی های سالیانه دولت ایالات متحده از گروه ها و همچنین سازمان ها و انجمن ها، سرعت نشر اطلاعات شیمی سبز در صنعت را افزایش داد.

شیمیدان سبز كیست؟

شیمیدان هایی كه در حوزه شیمی سبز فعالیت دارند شیمیدان سبز نامیده می شوند. تولید صنعتی اكثر محصولات بر اساس فعل و انفعالات شیمیایی صورت می گیرد که برخی از این واکنش ها سمی و خطرناک می باشند. در دهه گذشته بعضی از شیمیدان ها نگرش جدید خود را متوجه تولید محصولات بدون استفاده از مواد سمی و بدون ایجاد پسماند و بقایای سمی نموده اند.

شیمی سبز یك نوع شستشوی سبز تكنولوژی قدیمی نمی باشد بلکه جزء اصلی تكنولوژی های جدیدی است كه كارایی بهتری دارند، ارزان تمام می شوند و به انرژی كمتری احتیاج دارند. در یك دوره كامل تولید، از ماده خام گرفته تا ایجاد محصول نهایی، آلودگی كمتری ایجاد می نمایند

در واقع انقلاب تكنولوژی سبز برابر با انقلاب صنعتی می باشد.  لذا از اهم  مزایای استفاده از شیمی سبز می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

    سلامت انسان

    هوای سالم

    آب سالم

    استفاده کمتر از مواد سمی و پرخطر

    تجهیزات حفاظت فردی کمتر

    محصولات مصرفی امن تر

شبكه جهاني كه از طرفداران شيمي سبز به وجود آمده است دوازده اصل را براي شيمي سبز مشخص نموده اند ، اكنون به بيان اين اصول مي پردازيم :

اصل اول : پيشگيري از توليد فراورده هاي بيهوده

بهتر است كه از ساخت و توليد زباله و سمپادهاي سمي جلوگيري شود تا اينكه پس از توليد بفكري ضرر نمودن سمپاندهاي سمي و يا پاك كردن محيط از آنها شد .

اصل دوم : اقتصاد دائم ، افزايش بهره وري از اتم

اقتصاد دائم به اين مفهوم است كه بازده واكنش هاي شيميايي را افزايش دهيم . يعني طراحي واكنش هاي شيميايي به شيوه اي باشند كه فراورده هاي نهايي بيشتري بدست آيد بهتر با كاهش ميزان توليد فراورده هاي بيهوده و مازاد بازده واكنش ها را افزايش دهيم .

اصل سوم : طراحي فرايندهاي شيميايي كم آسيب تر

 شيمي دان ها در جايي كه امكان دارد بايد شيوه ايي را طراحي كنند تا موادي را بكار برد يا توليد كند كه اثرات سود كمتري براي آدمي يا محيط زيست داشته باشند . اغلب براي يك واكنش شيميايي مواد اوليه گوناگوني وجود دارد كه از ميان آن هامي توان مناسب ترين را برگزيد .

اصل چهارم : طراحي مواد و فراورده هاي شيمايي سالم تر

فراورده هاي شيميايي بايد به گونه اي طراحي شوند كه با وجود كاهش خطر سميت كار خود را به خوبي انجام دهند .

فراورده هاي جديد را مي توان به گونه اي طراحي كرد كه سالم تر باشند و در همان حال ، كار در نظر گرفته شده براي آنها را به خوبي انجام دهند .

اصل پنجم : بهره گيري از حلال ها و شرايط واكنشي سالم تر

بهره گيري از مواد كمكي ( مانند حلال ها و عامل هاي جدا كننده) تا جايي كه امكان دارد به كمترين اندازه برسد و زماني كه بكار مي روند از گونه هاي كم آسيب رسان باشند .

اصل ششم : افزايش بازده انرژي

در فرآيندهاي شيميايي ، روشهاي ساخت و جداسازي تا جايي كه امكان دارد به

گونه ايي طراحي شده اند كه نياز به انرژي را كاهش دهند و در انتهاي واكنش به انرژي بيشتري دست يابيم .

اصل هفتم : بهره گيري از مواد اوليه باز گرداني شدني

واكنشهاي شيميايي بايد به گونه ايي طراحي شوند تا از مواد اوليه ي كه قابليت بازگرداني دارند بهره بگيريم . اصل هشتم : پرهيز از مشتقهاي شيميايي

مشتق گرفتن ( مانند بهره گيري از گروه هاي محدود كننده يا تغيير هاي شيميايي و فيزيكي گذرا) بايد كاهش يابد ، زيرا چنين مرحله هايي به واكنشگرهاي اضافي نياز دارند كه مي توانند فراورده هاي بيهوده توليد كنند .

اصل نهم : بهره گيري از كاتاليزگرها

كاتاليزگرها گزينشي بودن يك واكنش را افزايش مي دهند ؛ دماي مورد نياز را كاهش مي دهند ، واكنش هاي جانبي را به كمترين اندازه مي رسانند ،ميزان تبديل شدن واكنش گرها به فراورده هاي نهايي را افزايش مي دهند .

اصل دهم : طراحي براي تخريب پذير بودن محصولات

فراورده هاي شيميايي بايد به گونه اي طراحي شوند كه در پايان محصولات به صورتي باشند كه در طبيعت تخريب پذير باشند و در محيط زيست زياد نمانند وهر چه سريعتر تجزيه شوند .

اصل يازدهم : تخمين زمان واقعي يك واكنش براي پيشگيري از آلودگي

بسيار اهميت دارد كه پيشرفت يك واكنش را همواره پي گيري كنيم تا بدانيم چه هنگام واكنش  كامل مي شود زيرا پس از كامل شدن يك واكنش شيميايي

 فراورده هاي ناخواسته جانبي توليد مي شوند .

اصل دوازدهم : كاهش احتمالي روي دادهاي ناگوار

 

يك راه براي كاهش احتمال رويدادهاي شيميايي ناخواسته بهره گيري از واكنش گرها و حلال هايي است كه احتمال انفجار ، آتش سوزي و رها شدن ناخواسته ي مواد شيميايي را كاهش مي دهند . آسيب هاي مرتبط با اين روي دادها را مي توان به تغيير دادن حالت ( جامد ، مايع ، گاز ) يا تركيب واكنش گرها كاهش داد .

بنيادهاي شیمی سبز

شیمی سبز ، كه ‌بيش‌تر به عنوان شيوه‌اي براي پيش‌گيري از آلودگي در سطح مولكولي شناخته مي‌شود، بر دوازده بنياد استوار است كه طراحي يا بازطراحي مولكول‌ها، مواد و دگرگوني‌هاي شيميايي در راستاي سالم‌تر كردن آن‌ها براي آدمي و محيط زيست، بر پايه‌ي آن‌ها انجام مي‌شود.

1. پيش‌گيري از توليد فراورده‌هاي بيهوده

یکی از بنیاد های شیمی سبز ، پيش‌گيري از توليد فراورده‌هاي بيهوده استتوانايي شيمي‌دان‌ها براي بازطراحي دگرگوني‌هاي شيميايي براي كاستن از توليد فراورده‌هاي بيهوده‌ و آسيب‌رسان، نخستين گام در پيش‌گيري از آلودگي است. با پيش‌گيري از توليد فراورده‌هاي بيهوده، آسيب‌هاي مرتبط با انباركردن، جابه‌جايي و رفتار با آن‌ها را به كم‌ترين اندازه‌ي خود كاهش مي‌دهيم.

2. اقتصاد اتم، افزايش بهره‌وري از اتم

یکی دیگر از بنیاد های شیمی سبز افزایش بهره وری از اتم است، اقتصاد اتم به اين مفهوم است كه بازده دگرگوني‌هاي شيميايي را افزايش دهيم. يعني طراحي دگرگوني‌هاي شيميايي به شيوه‌اي باشد كه گنجاندن بيش‌تر مواد آغازين را در فرآورده‌ها‌ي نهايي درپي داشته باشد. گزينش اين گونه دگرگوني‌ها، بازده را افزايش و فرآورده‌هاي بيهوده را كاهش مي‌دهد.

 

3. طراحي فرايندهاي شيميايي كم‌آسيب‌تر

از دیگر بنیادهای شیمی سبز میتوان به طراحي فرايندهاي شيميايي كم‌آسيب‌تر اشاره کرد. شيمي‌دان‌ها در جايي كه امكان دارد بايد شيوه‌ي را طراحي كنند تا موادي را به كار برد يا توليد كند كه زهرآگيني كم‌تري براي آدمي يا محيط زيست داشته باشند.اغلب براي يك دگرگوني شيميايي واكنش‌گرهاي گوناگوني وجود دارد كه از ميان آن‌ها مي‌توان مناسب‌ترين را برگزيد.

 4. طراحي مواد و فراورده‌هاي شيميايي سالم‌تر

فراورده‌هاي شيميايي بايد به گونه‌اي طراحي شوند كه با وجود كاهش زهرآگيني‌شان كار خود را به‌خوبي انجام دهند. فراورده‌هاي جديد را مي‌توان به گونه‌اي طراحي كرد كه سالم‌تر باشند و در همان حال، كار در نظر گرفته شده براي آن‌‌ها را به‌خوبي انجام دهند.

5. بهره‌گيري از حلال‌ها و شرايط واكنشي سالم‌تر

بهره‌گيري از مواد كمكي(مانند حلال‌ها و عامل‌هاي جداكننده) تا جايي كه امكان دارد به كم‌ترين اندازه‌ برسد و زماني كه به كار مي‌روند از گونه‌هاي كم‌آسيب‌رسان باشند. دوري كردن از جداسازي در جايي كه امكان دارد و كاهش بهره‌گيري از مواد كمكي، در كاهش فراورده‌هاي بيهوده كمك زيادي مي‌كند.

6. افزايش بازده انرژي

افزایش بازده انرژی از دیگر بنیادهای شیمی سبز است.نياز به انرژي در فرايندهاي شيميايي از نظر اثر آن‌ها بر محيط زيست و اقتصاد بايد در نظر گرفته شود و به كم‌ترين ميزان خود كاهش يابد. اگر امكان دارد، روش‌هاي ساخت و جداسازي بايد به گونه‌اي طراحي شود كه هزينه‌هاي انرژي مرتبط با دما و فشار بسيار بالا يا بسيار پايين به كم‌ترين اندازه‌ي خود برسد.

7. بهره‌گيري از مواداوليه‌ي نوشدني

دگرگوني‌هاي شيميايي بايد به گونه‌اي طراحي شوند تا از مواد اوليه‌ي نوشدني بهره گيرند. فرآورده‌هاي كشاورزي يا فرآورده‌هاي بيهوده‌ي فرآيندهاي ديگر، نمونه‌هايي از مواد نوشدني هستند. تا جايي كه امكان دارد، اين گونه مواد را به‌جاي مواد اوليه‌اي كه از معدن يا سوخت‌هاي فسيلي به دست مي‌آيند، به كار بريم.

8. پرهيز از مشتق‌هاي شيميايي

مشتق‌گرفتن‌(مانند بهره‌گيري از گروه‌هاي مسدودكننده يا تغييرهاي شيميايي و فيزيكي گذرا) بايدكاهش يابد، زيرا چنين مرحله‌هايي به واكنشگرهاي اضافي نياز دارند كه مي‌توانند فراورده‌هاي بيهوده توليد كنند. توالي‌هاي جايگزين مي‌توانند نياز به گروه‌هاي حفاظت‌كننده يا تغيير گروه‌هاي عاملي را از بين ببرند يا كاهش دهند.

كوشش‌ها و دستاوردهاي شيمي سبز

شيميدان‌هاي شیمی سبز در پي آن هستند كه روندهاي شيميايي سالم‌تري را جايگزين روندهاي كنوني كنند يا با جايگزين كردن مواد اوليه‌ي سالم‌تر يا انجام دادن واكنش‌ها در شرايط ايمن‌تر، فراورده‌هاي سالم‌تري را به جامعه هديه دهند. برخي از آن ها مي‌كوشند شيمي را به زيست‌شيمي نزديك كند، چرا كه واكنش‌هاي زيست‌شيميايي طي ميليون‌ها سال رخ داده‌اند و چه براي آدمي و چه براي محيط زيست، چالش‌ها نگران كننده‌ي به وجود نياورده‌اند. بسياري از اين واكنش‌ها در شرايط طبيعي رخ مي‌دهند و به دما و فشار بالا نياز ندارند. فراورده‌هاي آن‌ها نيز به آساني به چرخه‌ي مواد بازمي‌گردند و فراورده‌هاي جانبي آن‌ها براي جانداران سودمند هستند. الگو برداري از اين واكنش‌ها مي‌تواند چالش‌هاي بهداشتي و زيست‌محيطي كنوني را كاهش دهد.

 


این مطلب در تاریخ: شنبه 07 بهمن 1396 ساعت: 18:54 منتشر شده است
برچسب ها : ,
نظرات()

راهکارهای افزایش سهم سواد رسانه ای در سبد فرهنگی خانواده ایرانی

بازدید: 0

 

به نام خدا

موضوع :

راهکارهای افزایش سهم سواد رسانه ای در سبد فرهنگی خانواده ایرانی

تهیه و تنظیم :

 

مقدمه

«رسانه ها» در انواع مختلف امروزه به نحو بسیار موثری در عرصه زندگی ما حاضر شده اند و با افرادی که نسبت به آن شناختی ندارند، هرگونه که بخواهند عمل می کنند.

پدران، مادران و مربیانی که تا دیروز فقط با حضور در کنار فرزندان و دانش آموزان شان می توانستند بر امور تربیتی آن ها اشراف داشته باشند باید بدانند که رسانه های متنوع امروزی با قدرت نفوذ بی سابقه و هیبت نامرئی شان، دیگر این امکان را از آن ها گرفته اند. به همین جهت، ارزشمند است در این زمینه بیشتر آگاه شوند و مهارت های لازم دیگری را بر داشته های خود بیفزایند. در غیر این صورت هم در زندگی شخصی خود با مشکلات زیادی روبه رو خواهند شد کما این که شده اند و غالبا شده ایم و هم در هدایت و تربیت صحیح فرزندان شان ناتوان خواهند ماند که از نشانه هایش پیداست. متاسفانه کشور ما در این عرصه آموزشی بعد از بسیاری از کشورها، با تاخیری پنجاه ساله وارد شده است.

تاخر فرهنگی جامعه نخبگان در مواجهه با پدیده های نوین

وجود «تاخر فرهنگی» در سطوح مختلف جامعه ما از جمله آسیب های همراه تکنولوژی های نوظهور است. بدین معنا که به دلیل ناآشنایی اغلب نخبگان جامعه با لایه های عمیق تر تحولات دنیای امروز، عموما دو رویکرد سلبی و وادادگی نقطه عزیمت مواجهه ما بوده است. از سویی با طرد و نفی حداکثری پدیده های نو روبه رو بودیم که نتایج آن رسانه هراسی در تبیین مسئله و قرنطینه کردن فزاینده در عمل بوده است که با تمرکز صرف بر بیان تهدیدات رسانه ها، فرصت پیش آمده جهت استفاده بهینه از فضای رسانه ای جدید را از دست می دهند.

در حال حاضر، ابزارهای نظارت سنتی دیگر کارایی چندان و کاملی ندارند و باید جای خود را به شیوه ها و ابزارهایی جدید بسپارند که با توانمندسازی مخاطبان در مقابل آثار سوء رسانه ها به آن ها مصونیتی بیشتر می بخشند. آنچه در مورد فراگیری سواد رسانه اهمیت دارد آن است که بدانیم سواد رسانه ای صرفا «منع» مخاطبان از پیام های ناخواسته رسانه ای نیست. اگرچه برخی گروه ها سعی در ترغیب خانواده ها به خاموش کردن تلویزیون خود دارند حقیقت این است که رسانه چنان با فرهنگ محیط اجتماعی افراد عجین شده که حتی اگر شما تلویزیون را هم خاموش کنید نمی توانید از فرهنگ رسانه ای امروز فرار کنید، زیرا پیام ها مثل اکسیژنی که تنفس می کنیم ما را احاطه کرده اند و دیگر رسانه ها صرفا بر فرهنگ ما تاثیر نمی گذارند، بلکه خود فرهنگ ما هستند (با کینگهام ۲۰۰۳* در آن سوی قصه با وادادگانی روبه رو هستیم که خوشحالانه رهاسازی و استفاده بی حد و حصر را در دستور کار قرار دادند و دقت نظر در آثار سوء و آفات قالبی و محتوایی را معارض با مدرنیته خوش خیالانه خود می پندارند که تاخر فرهنگی «به معنی عدم اتخاذ منظر واقع بینانه» گریبان گیر هر دو طیف است. در نگاه واقع بینانه که باید مدعای نگاه و عمل ما باشد به دنبال مواجهه ای فعال و نقادانه با شیوه مصرف ابزاری رسانه ای و همچنین ارتقای سطح توانمندی های تحلیل محتوای پیام های دریافت شده از جانب کاربران رسانه های مختلف هستیم، به طوری که ضمن استفاده حداکثری از ظرفیت های بی نظیر پیش آمده به آسیب های محتمل این عرصه نیز توجه جدی داشته باشند؛ رویکردی که در صدد توانمندسازی مخاطبان رسانه هاست.

الوین تافلر، آینده شناس معروف آمریکایی در دهه ۱۹۸۰پیش بینی کرده بود که عصر فردا را گستره ای از فرستنده ها، رسانه ها، پیام گیران و پیام سازان شکل می دهند و شیوه های تبادل اطلاعات محور مانورهای آینده را شکل می دهند که در حال حاضر بخشی از آن پیش بینی تحقق یافته و بخشی دیگر در  راه است. حال نسل های امروز و فردا برای جذب فرصت ها و دفع تهدیدهای ناشی از این پدیده به این درک نیاز خواهند داشت که رسانه های جمعی چگونه بر جامعه تاثیر می گذارند. مسلما کسی که توانایی ارزیابی و تحلیل انتقادی پیام های ارتباطی را داشته باشد بهتر می تواند به این درک برسد، درکی که فقط از رهگذر تکامل و ارتقای سواد رسانه ای همچون یک مهارت راهبردی تحقق می پذیرد زیرا سواد رسانه ای توانمندی های لازم را برای برقراری ارتباطی متکفرانه و آگاهانه با رسانه ها می آموزد و در عین حال دیدگاهی تحلیلی و نقادانه نسبت به پیام های رسانه ای فراهم می کند. (قاسمی ۱۳۸۵)

ارتقای مهارت سواد رسانه ای یکی از شیوه های نظارتی کارآمد و مطرح است که موجب می شود مخاطب منفعل به مخاطب فعال و گزینش گر تبدیل شود و هوشمندانه از ابزارهای رسانه ای و پیام های ارسالی آن استفاده کند. افزایش کمی و کیفی سواد رسانه ای همزمان با رشد عوامل دیگر و فراهم شدن زمینه های آن موجب توسعه جوامع می شود و از این رو هر چه در جوامع افراد سواد رسانه ای بیشتری داشته باشند؛ آن جامعه از توسعه انسانی و اجتماعی بیشتر برخوردار می شود. نکته مهم در این میان آن است که سواد رسانه ای می تواند ابزاری ارزشمند در جهت گسترش مهارت های تفکر انتقادی نیز باشد. در همین دلیل شاید بتوان گفت که فراهم آوردن ابزارهای مناسب در مقوله سواد رسانه ای به افزایش مهارت های تفکر انتقادی نیز کمک می کند. امروزه دست اندرکاران و هواداران سواد رسانه ای نیازمند آن هستند که در مورد فرصت های آموزشی و مزایای استفاده از ابزارهای تعلیمی در این عرصه آگاهانه تر گام بردارند و در فرآیند توسعه استانداردها برای برنامه های آموزش سواد رسانه ای فعالانه مشارکت کنند. قدرت رسانه ها در این است که مخاطبان آن ها ناخودآگاه با یک دیدگاه، رفتار، گفتار و طرز تفکر یک سان و هماهنگ می شوند. به بیان دیگر رسانه ها در حال انتقال نقش های مشترک، جهان بینی مشترک و ارزش های مشترک به مخاطبان خود هستند. بنابراین مخاطب دارای سواد رسانه ای باید بتواند اهداف و تاثیرات رسانه ها را بررسی و چگونگی دست کاری افکار توسط آن ها را تحلیل کند، چرا که سواد رسانه ای نوعی مهارت شناختی به مخاطبان می دهد (فلسفی ۱۳۹۲)

تاریخچه مختصر آموزش سواد رسانه ای

مفهوم سواد رسانه ای (media literacy) سابقه ای کمتر از شش دهه دارد و همزاد مفهوم (دهکده جهانی) است. تاریخچه پیدایش سواد رسانه ای به سال ۱۹۶۵باز می گردد. مارشال مک لوهان نخستین بار در کتاب خود با نام «درک رسانه: گسترش ابعاد وجودی انسان» این واژه را به کار برده است. وی معقتد بود زمانی که دهکده جهانی تحقق یابد لازم است انسان ها به سوادی جدید به نام سواد رسانه ای دست یابند (صدیق بنا ۱۳۸۵به نقل از فلسفی ۱۳۹۲)

سازمان بین المللی یونسکو به طور فعال از دهه ۱۹۶۰به بعد به پشتیبانی از موضوع سواد رسانه ای همت گمارد و تلاش کرد در این زمینه برنامه ای جهانی را اجرا کند. از نظر صاحب نظران یونسکو، آموزش رسانه ای به مثابه راهکاری مناسب توان جبران نابرابری اطلاعاتی میان کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه را دارد و پیشرفت مهارت های فردی به منظور تفسیر و تحلیل پیام های رسانه ای میان مخاطبان تنها راهی است که می تواند قدرت استفاده کنندگان از رسانه ها را در کشورهای در حال توسعه افزایش دهد و آنان را از وضعیت انفعال صرف خارج سازد (ایران پور، ۱۳۸۹)

رشته آموزش سواد رسانه ای در چهل سال اخیر در دنیا پدید آمده و اهمیت آموزش و مفهوم گسترده «سواد» در این سال ها گسترش یافته است و کانادا اولین کشوری است که آموزش سواد رسانه ای به صورت رسمی از سوی نظام آموزش و پرورش آن کشور را پذیرفته است. در حال حاضر، سواد رسانه ای به عنوان یک ماده درسی در نظام آموزشی بسیاری از کشورها از جمله بریتانیا، استرالیا آفریقای جنوبی، کاندا، آمریکا و ژاپن تدریس می شود و همزمان در کشورهای نیوزیلند، ایتالیا، یونان، اتریش، سوئد، دانمارک و سوئیس در حال توسعه است (کرس ۲۰۰۳)

مراحل شکل گیری مهارت سواد رسانه ای

مهارت های مرحله ای که منجر به ارتقای سواد رسانه ای می شود و در برنامه های آموزشی گنجانده می شود به شرح ذیل پیشنهاد شده است (تومن ۱۹۹۵به نقل از نصیری ۱۳۹۱و حسینی و حق پناه ۱۳۹۳با تغییر و تلخیص):

مرحله اول: آگاهی از اهمیت مدیرتی و «اتخاذ رژیم مصرف رسانه ای» اهمیت دارد؛ یعنی توجه به کاربردها و محدودیت های هر رسانه و شناخت و فواید و مضرات رسانه ها و تعیین میزان و نحوه استفاده هر رسانه که این مرحله در تعریف رابطه چند سویه بین قالب های رسانه ای و محتوای آن و خصوصیات کاربر مانند:سن، جنسیت، ویژگی های شخصیتی و اولویت های وظیفه ای او و... مشخص می شود.

مرحله دوم: فراگرفتن مهارت های خاص تفکر انتقادی که یکی از اجزای اصلی سواد رسانه ای است توجه به تکنیک های جذب و اقناع و همچنین درک معانی پنهان پیام های رسانه ای اهمیت دارد؛ یعنی مثلا دقت در پرسش هایی درباره این که چه چیزهایی در پیام گنجانده شده؟ ساختار آن چگونه شکل گرفته؟ چه چیزی احتمالا حذف شده است؟ و ...

مرحله سوم: به مسائلی فراتر از این چارچوب پرداخته است و مسائل عمیق تری را بررسی می کند. این مرحله در صدد پاسخگویی به پنج پرسش اساسی است، یعنی: پیامی را که ما تجربه می کنیم چه کسی تولید می کند؟ (صاحبان رسانه ها و خلق کننندگان پیام ها) پیام برای چه مخاطبی تولید شده است؟ (گروه هدف) چه پیامی در متن رسانه ای گنجانده شده است؟ (محتوا) به چه منظور و هدفی پیام تولید شده است؟ (اهداف تولیدکنندگان) چه ابزاری و تکنیکی پیام را دبرگرفته است؟

مرحله چهارم: در این مرحله توانمندسازی مخاطبان در تولید محتوای فاخر رسانه ای متناسب با اقتضائات فرهنگی و التزامات بومی جامعه با اتکا به مهارت های نقد و ایجاد پیام رسانه ای مورد توجه است که این مرحله معمولا در مباحث سواد رسانه ای مورد غفلت واقع می شود.

آموزش شبکه ای الگوی مطلوب آموزش و ارتقای مهارت سواد رسانه ای

در این مرحله با توجه به تبیین اهمیت موضوع و لزوم ایجاد نهضتی فراگیر پیرامون سواد رسانه ای، چالش مهم دیگری خودنمایی می کند. یکی از ایرادهای جدی جامعه فرهنگی ما توانمند نبودن نخبگان در «تبدیل ایده ها به پدیده ها» و «مدیریت دانش» است. بیش از یک دهه از ورود مبحث سواد رسانه ای به فضای دانشگاهی ما می گذرد و در سال های اخیر مباحثی پیرامون لزوم فراگرفتن سواد رسانه ای به گوش می رسد اما نوع روش و محتوای آموزش برای سطوح مختلف مخاطبان از مهم ترین نکاتی است که باید در ارائه یک الگوی آموزشی اثربخش مورد توجه قرار گیرد که این خود تخصصی دیگر می طلبد تجربه برخی موسس های آموزشی و فرهنگی پیشرو در عرصه ترویج ارتقای مهارت سواد رسانه ای اتخاذ راهبر «آموزش شبکه ای» را برای تدبیل این مبحث و مهارت به یک گفتمان فرهنگی غالب در عرصه عمومی و درون خانوادگی پیشنهاد می کند. این راهبرد تلاش می کند با بهره گیری ا زتجربیات دوره های آموزشی سواد رسانه ای برگزار شده در ایران و استفاده از تجربه های اجرا شده در کشورهایی مانند ژاپن، کانادا، فنلاند و ... بر مبنای الگوهای نوین آموزشی (مانند یادگیری معکوس ، یادگیری مبتنی بر پروژه و سایر رویکردهای یادیگری مخاطب فعال) با آموزش سه ضلع اثرگذار تربیتی، مربیان، والیدن و دانش آموزان به موثرترین و پایدارترین الگوی آموزشی رد آموزش سواد رسانه ای دست پیدا کند (موسوی صمدی ۱۳۹۵) اگر سواد رسانه ای را رد ساحت یک مهارت پایدار و رو به تعالی تعریف کنیم، تحقق آن جز از طریق توانمندسازی سه گانه «مربیان، متربیان (دانش آموزان) و والدین محقق نخواهد شد. یقینا مناسبت ترین مدخل ایجاد این تغییر بنیادین مهارت محور با توجه به سطح زیر پوشش مخاطبان مدارس و نظام آموزشی (اعم از نظارت آموزش وپرورش و نظام آموزش عالی) ماست به طوری که می توان با طراحی آموزشی مناسب در تمامی مقاطع تحصیلی (سطوح پایه و عالی) فراگیر کردن این گفتمان و ایجاد تغییر نگرش و ارتقای توانمندی والدین با برگزاری جلسات کارگاهی آموزش خانواده پیرامون این موضوع و ساماندهی دوره های ضمن خدمت برای مربیان مدارس، ضمن فعال سازی ظرفیت های این حوزه، به مدیریت چالش های پیش آمده و استفاده حداکثری از ظرفیت های موجود رسانه ای بپردازیم و عقب ماندگی فرهنگی کشور در این ساحت را با شتاب بیشتری جبران کنیم.

خوشبختانه با تلاش فراوان برخی صاحب نظران عرصه آموزش و علوم ارتباطات با تدوین کتاب «تفکر و سواد رسانه ای» برای یک از پایه های تحصیلی (دهم) یکی از مقاطع تحصیلی (متوسطه دوره دوم) اقدامی مهم و موثر در این راستا انجام پذیرفت که لازم است با حمایت ملی از این حرکت شایسته ضمن بهره مندی از نظرات نقادانه کارشناسان امر برای ارتقای کیفی محتوا، تدوین کتاب سواد رسانه ای سایر پایه ها و مقاطع تحصیلی به همراه برگزاری دوره های تربیت مربیان این ماده درسی با شتاب بیشتری در دستور کار قرار گیرد.

ایجاد نگرش صحیح در مدیران عالی و میانی فرهنگی کشور و گذار از گفتمان رسانه هراسانه به گفتمان توانمندسازانه مخاطبان و ارتقای سواد رسانه ای عمومی و فعال سازی ظرفیت های رسانه ملی به ایجاد یک نهضت فراگیر در این عرصه و تبدیل سواد رسانه ای به یک مطالبه عمومی و حیاتی در کنار سواد آموزش و پرورش کمک خواهد کرد.

منابع

-           ایران پور، پرستو «میزان سواد رسانه ای و نقش آن در استفاده از رسانه های تعاملی» پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی تهران ۱۳۸۹

-           تومن؛ الیزابت «مهارت ها و راهبردهای آموزش رسانه ای» ترجمه حسن نورایی بیدخت، فصلنامه رسانه، سال دوازدهم، شماره اول ۱۳۸۰

-           حسینی سیدبشیر و حسین حق پناه «صد و پنجاه هشتگ در آموزش سواد رسانه ای» نشر مسیر تهران ۱۳۹۳، قاسمی طهمورث «سواد رسانه ای رویکردی جدید به نظارت» فصلنامه رسانه سال هفدهم شماره ۴، ۱۳۸۵

 


این مطلب در تاریخ: جمعه 06 بهمن 1396 ساعت: 19:39 منتشر شده است
برچسب ها : ,
نظرات()

ليست صفحات

تعداد صفحات : 374

خبرنامه سایت

کانال تلگرام فرهنگیان

با عضویت در کانال تلگرامی ما از اخرین تحقیقات سایت باخبر شوید
http://up.asemankafinet.ir/view/1689294/44.jpg

با اطمینان خرید کنید

پشتیبان سایت همیشه در خدمت شماست.

 سامانه خرید و امن این سایت از همه  لحاظ مطمئن می باشد . یکی از مزیت های این سایت دیدن بیشتر فایل های پی دی اف قبل از خرید می باشد که شما می توانید در صورت پسندیدن فایل را خریداری نمائید .تمامی فایل ها بعد از خرید مستقیما دانلود می شوند و همچنین به ایمیل شما نیز فرستاده می شود . و شما با هرکارت بانکی که رمز دوم داشته باشید می توانید از سامانه بانک سامان یا ملت خرید نمائید . و بازهم اگر بعد از خرید موفق به هردلیلی نتوانستیدفایل را دریافت کنید نام و نام خانوادگی نام فایل و ایمیل خود را به شماره همراه 09159886819 ارسال نمائید، در سریعترین زمان فایل به ایمیل شما  فرستاده می شود .

اینستاگرام سایت

ایسنتاگرام سایت علمی و پژوهشی آسمان

نظرسنجي

چقدر از تحقیقات سایت راضی هستید و به دیگران سایت را معرفی می کنید ؟




درباره ما

آدرس مشهد قاسم اباد - سایت علمی و پژوهشی آسمان -کافی نت آسمان - هدف از راه اندازی این سایت ارائه خدمات مناسب علمی و پژوهشی و با قیمت های مناسب به فرهنگیان و دانشجویان و دانش آموزان گرامی می باشد .این سایت دارای بیشتر از 10000 تحقیق رایگان نیز می باشد .که براحتی مورد استفاده قرار می گیرد .پشتیبانی سایت : 09159886819-09338737025 - صارمی سایت علمی و پژوهشی آسمان , اقدام پژوهی, گزارش تخصصی درس پژوهی , تحقیق تجربیات دبیران , پروژه آماری و spss , کارآموزی