تحقیق برنامه ریزی اوقات فراغت

راهنمای سایت

سایت اقدام پژوهی -  گزارش تخصصی و فایل های مورد نیاز فرهنگیان

1 -با اطمینان خرید کنید ، پشتیبان سایت همیشه در خدمت شما می باشد .فایل ها بعد از خرید بصورت ورد و قابل ویرایش به دست شما خواهد رسید. پشتیبانی : بااسمس و واتساپ: 09159886819  -  صارمی

2- شما با هر کارت بانکی عضو شتاب (همه کارت های عضو شتاب ) و داشتن رمز دوم کارت خود و cvv2  و تاریخ انقاضاکارت ، می توانید بصورت آنلاین از سامانه پرداخت بانکی  (که کاملا مطمئن و محافظت شده می باشد ) خرید نمائید .

3 - درهنگام خرید اگر ایمیل ندارید ، در قسمت ایمیل ، ایمیل http://up.asemankafinet.ir/view/2488784/email.png  را بنویسید.

http://up.asemankafinet.ir/view/2518890/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%20%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF%20%D8%A2%D9%86%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86.jpghttp://up.asemankafinet.ir/view/2518891/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%20%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF%20%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%20%D8%A8%D9%87%20%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA.jpg

لیست گزارش تخصصی   لیست اقدام پژوهی     لیست کلیه طرح درس ها

پشتیبانی سایت

در صورت هر گونه مشکل در دریافت فایل بعد از خرید به شماره 09159886819 در شاد ، تلگرام و یا نرم افزار ایتا  پیام بدهید
آیدی ما در نرم افزار شاد : @asemankafinet

روش تحقیق درباره چگونگی گذراندن اوقات فراغت

بازديد: 1545

 

مقدمه:

          به من بگوئيد اوقات فراغت را چگونه مي‌گذارنيد، تا بگويم، شما كه هستيد و فرزندتان را چگونه تربيت مي‌كنيد؟ “فرانسيس دوگه”

فراغت زماني از عمر است كه در نحوه گذران آن فرد با مسئوليتي و محدوديتي مواجه نيست به عبارتي ديگر فرصت‌هايي را كه طي شبانه روز خود فارغ از انجام وظايف و تحصيلات محيط در اختيار دارد. و مي‌تواند آنها را به دلخواه خود صرف فعاليت‌هاي خاصي بنمايد فراغت مي‌نامندو براين اساس وقت فراغت زمان ابراز درد و نيات و تحول استعدادها و كاهش تنش‌هاست آگاهي از چگونگي گذراندن اوقات فراغت مردم به خصوص دانشجويان كه امر خطير هدايت را برعهده دارند مطمئناً راهي خواهد بود در جهت برآورد نمودن نيازهاي جسماني و روحاني انسان. تاريخ حيات بشر حاكي از آن است كه وقت فراغت از گذشته به اكنون افزايش يافته است. زندگي در دوره‌هاي گذشته (زندگي روستايي متكي بر كشاورزي و دامداري) با فعاليتهاي الزامي بيشتري همراه بوده است. دنياي جديد با به كارگيري تكنولوژي، فرصت بيشتري براي فراغت تعداد زيادي از اعضاي خانواده پديد آورده است.

          شهرنشيني، ارتباط سهل انسانها را فراهم آورده و پيوند آنها را با طبيعت به سختي گسسته و در عين حال آنها را در محيط‌هاي محدود سكونت گاه خود محبوس ساخته است، نقش فرزندان در تأمين معاش خانواده كم يا هيچ شده است و والدين نيز با صرف زمان كمتري قادر به انجام مسئوليت‌ها مي‌باشند. امروز مراودات فراوان اجتماعي، مطالعه آثار كيفي، مناظره و مشاهده پديده‌هاي مختلف انساني به شكل‌هاي مختلف مي‌توانند بر تحول شخصيت افراد و فرهنگ آنها اثر نهند. با تهيه برنامه‌هاي فرهنگي مي‌توان شرايطي را پديد آورد كه انديشه، فهم، نگرش و آداب افراد شكل خاصي بپذيرد. براي آنكه بتوان اوقات فراغت مردم از جمله معلمان را درخدمت تربيت فرهنگي آنها گرفت و به پديد آوردن انسان و جامعه‌اي با رشد معنوي كمك نمود همچنين در سايه تحولات عظيم علمي و فن آوري جديد در جهان امروز پديده اي به نام اوقات فراغت شكل گرفته است پديده‌اي كه از يك سو زمينه‌اي براي رشد ابعاد مختلف وجود آدمي و رسيدن به كمال و سعادت و از سوي ديگر بستري مطلوب براي رشد و شكوفايي استعدادهاي نهفته در درون و از سوي ديگر آبستن مشكلات جدي و جديدي براي نسل امروز و نسل‌هاي آينده است كه اگر با علم و آگاهي با آن رو به رو نشويم و برنامه مدون و منظم براي برخورد با آن نداشته باشيم دچار صدمات و لطمات جبران ناپذير خواهيم شد با پيشرفت صنعت و تكنولوژي اوقات فراغت افزايش يافته و از اهميت بيشتري برخوردار مي‌شود بحث اوقات فراغت زاييده پيشرفت صنعت و تكنولوژي بوده و علماي اقتصاد غايت توجه به نحوه گذران اوقات فراغت را بالا رفتن كارآيي نيروي كار مي‌دانند. زندگي جديد مبتني بر گسترش كاربرد و تكنولوژي و برخورداري از امكانات و توقعات نوگرايانه شكل جديد از مراوده انساني را فراهم آورده استبدين منظور حتي در شكل، ابزار و ماهيت اوقات فراغت نيز تغييرات اساسي به وجود آمده و تأثير گذاري صنعت در آن به خوبي پيداست.

          بيان مسئله:

فراغت در لغت به معني فراغ، آسايش، آرامش و استراحت ژوفردمازيه، جامعه شناس فرانسوي اوقات فراغت را چنين تعريف مي‌كند. مجموع فعاليتهايي كه شخص پس از رهايي از تعهدات و تكاليف شغلي، خانوادگي و اجتماعي باميل و اشتياق به آنها مي‌پردازد و غرفش استراحت، تفريح يا توسعه دانش خود و به كمال رساندن شخصيت خويش يا به منظور آمدن استعدادها، خلاقيت‌ها و بالاخره بسط مشاركت آزادانه اجتماعي است.

به نظر مي‌رسد چنانچه شرايطي فراهم آيد كه دانشجويان بتوانند به نحو مطلوبي از اوقات فراغت خود استفاده نمايند كمك مؤثري در جهت تقويت روحبه آنان خواهد بود. زيرا مطالعات متعدد نشان داده است استفاده مناسب و بجا از اين اوقات موجب ايجاد نشاط روحي و جسمي مي‌گردد. در اين راستا بايد گفت اگرچه تمامي افراد جامعه نياز به گذران صحيح و مناسب از اوقات فراغت را دارند اما دانشجويان به عنوان آينده سازان جامعه و با توجه به اينكه جمعيتي بالغ بر 800/11 نفر داشنجويان داشنگاه آزاد اسلامي استان را تشكيل مي‌دهند و فقدان، زيمنه‌هاي اطلاعاتي لازم جهت تعيين ميزان اوقات فراغت دانشجو همچنين فقدان چهار چوبي از چگونگي نحوه گذران اوقات فراغت جهت در مسير قراردادن توان بالقوه براي ايفاي نقش مؤثر در محيط كار و اجتماع بنا بر چنين حساسيت و اهميتي ضرورت دارد پژوهشي جهت شناسايي شركت در فعاليتهاي اوقات فراغت و انجام فعاليتهاي مختلف، و همچنين ميزان علاقه به هر يك از فعاليتهايي كه در زمان اوقات فراغت مورد توجه است انجام پذيرد و همچنين زمان كار در جوامع امروزي كاهش چشمگيري يافته و در عين حال گسترده كار در خانواده نيز محدود گرديده و وقت فراغت در مجموع فراوان تر شده است.

 

اهميت و ضرورت موضوع تحقيق:

          ضرب المثل‌هايي چون (شيطان براي دستهاي خالي هميشه كار بر مي‌يابد) و يا وقت طلاست ضرورت توجه به اوقات فراغت و گذراندن آن را يادآور مي‌شود ضرورت و اهميت اين اوقات تا آنجاست كه انديشمندان بسياري در رابطه با آن اظهار نظر كرده‌اند. (تاگور) شاعر معروف هنري معتقد است: “ تمدنهاي انساني سرمايه هاي جاويداني هستند كه از كاشت ، داشت و برداشت صحيح اوقات فراغت متجلي گشته‌اند”

          اوقات فراغت را مي‌توان مهمترين و دل پذيرترين اوقات آهاد بشر دانش اين اوقات مستعد است كه براي مؤمنان لحظه‌هاي نيايش با معبود، براي عالمان دقايق تعمق و تفكر و براي هنرمندان زمان ساختن و ابداع باشد و در عين حال براي عده‌اي نيز اين اوقات، به جاي فراغت ملال آوردترين لحظه‌هاست.

          شناخت ميزان وقت فراغت دانشجويان مي‌تواند به برنامه ريزي فرهنگي كمك كند تا در پركردن اين اوقات به شكل حساب شده عمل كنند. اين امر بخصوص زماني مي‌تواند از اهميت بيشتري برخوردار باشد كه نوع علائق نيز شناسايي شود با توجه به عدم برنامه ريزي دقيق براي پركردن اوقات فراغت از طرف اقشار مختلف مردم از جمله معلمان، اجراي اين پژوهش چگونگي گذراندن اوقات مردم معلوم مي‌گردد. انچه فكر مرا به خود مشغول كرده اين است كه آيا مردم با برنامه ريزي اوقات فراغت خود را مي‌گذراند و يا اصول برنامه خاصي براي گذراندن اين اوقات ندارند.

          چه كار بايد كرد تا اين كه به نحو مطلوب و ارزنده اين امكانات را فراهم آورده و آموزش لازم را براي افراد جامعه داد تا بتوانند با استفاده شايسته از اوقات فراغت خود با روحيه‌اي شاداب آماده زندگي شده و تواناييهاي بالقوه خود را به فعل در آورند.

          اهداف تحقيق و فرضيات:

هدف اين پژوهش آن است كه ميزان و نحوه گذران اوقات فراغت دانشجويان در مقاطع مختلف در دانشگاه آزاد منطقه كرمان را مشخص كنيم تا از اين طريق بتوان به برنامه ريزي جهت استفاده بهينه از وقت فراغت اقدام كرد.

هدفهاي جزئي:

1- تعيين ميزان اوقات فراغت دانشجويان دانشگاه آزاد كرمان.

2- تعيين نحوه گذراندن اوقات فراغت دانشجويان از نظر مذكر يا مؤنث بودن.

3- تعيين نحوه گذراندن اوقات فراغت دانشجويان در سنين مختلف.

4- تعيين نحوه گذراندن اوقات فراغت دانشجويان با مدرك مختلف.

5- تعيين نحوه گذراندن اوقات فراغت دانشجويان متأهل.

6- تعيين نحوه گذراندن اوقات فراغت دانشجويان مجرد.

7- تهيه و ارائه برخي پيشنهادات در جهت استفاده مناسب تراز اوقات فراغت دانشجويان دانشگاه آزاد واحد كرمان.

فرضيات تحقيق:

1- به نظر مي‌رسد كه بين سن و برنامه ريزي اوقات فراغت رابطه معنا داري وجود دارد.

2- به نظر مي‌رسد كه بين جنس و برنامه ريزي اوقات فراغت رابطه معنا داري وجود دارد.

3- به نظر مي‌رسد كه بين مقطع تحصيلات و برنامه ريزي اوقات فراغت رابطه معنا داري وجود دارد.

4- به نظر مي رسد كه بين متأهل و مجرد بودن و برنامه ريزي اوقات فراغت رابطه معنا داري وجود دارد.

تعاريف عملياتي متغييرها:

1) متغيير وابسته: برنامه ريزي اوقات فراغت دانشجويان داشنگاه آزاد واحد كرمان.

1- سن

2- جنس

   2) متغيرهاي مستقل

3- مقطع تحصيلات

4- متأهل يا مجرد

           

تعاريف نظري متغيرها:

1- سن: تعداد سالهايي كه از عمر يك شخص مي‌گذرد.

2- جنس: جنس آن است كه شامل انواع باشد و جنسيت حالت يا ماهيت جنس را گويند. (عميد، 1364:6 و 7)

3- مقطع تحصيلات: ميان تحصيلات علم و دانشي كه هر فرد در طول زندگي كسب مي‌كند.

4- تأهل: زن گرفتن، زن خواستن (معين، 1378:1018)

تعاريف عملي متغيرها (عملياتي كردن)

 

                   كد 1: 22-20                                                            كد 1: مجرد

1) سن                  كد 2: 25-23                              2) وضعيت تأهل     كد 2: متأهل

                   كد 3: 28-26                                                            كد 3: متعلقه

                                                                                                كد 4: متاركه

 

                             كد 1: كارداني                                       كد 1: زن      

3) مقطع تحصيلات                                           4) جنس

                             مد 2: كارشناسي                                  كد 2: مرد

مفهوم فراغت:

          فراغت در فارسي به معني آسودگي، آسايش، آسودگي از كار و شغل گويند (فرهنگ عميد) معادل لاتين و جامعه شناسي نه فراغت (Leisure) مي باشد كه مترادف انگليسي آن Easerest و نظاير آن است و برخي لغت نامه‌هاي لاتين كلمه school يا skel را مترادف leisure معرفي مي‌كنند براي مفهوم فراغت در لغت نامه‌هاي مختلف فارسي، بيكاري، استراحت، آسايس، آرامش، تفريح در لغت داده شده، رهايي از اشتغال، فرصت و مجال به پايان بردن كاري، فراموش كردن بيان شده است و مترادف عربي آن اضطراب داشتن بيان شده است تعابير و تعاريف مختلفي از فراغت شده است كه به چند نمونه آن اشاره مي‌وشد مؤلف كتاب (فلسفه فراغت و تفريحات سالم) فراغت را اوقاتي از زندگي انسان مي‌داند كه از كاركردن آزاد زماني را به تفريحات دلخواه مي‌گذراند. نويسنده كتاب (سازمان تفريحات سالم و جامعه) فراغت را بخشي از زندگي بشر مي‌داند كه او با تفريحات سالم، علاقه و نگرش فرهنگ خود را بيان مي‌كند مؤلف فرهنگ جامعه شناسي، فراغت را وقت آزادي مي‌داند كه پس از انجام وظايف و تكاليف لازم باقي مي‌ماند.

          اوقات فراغت را به عنوان يك فرصت سود بخشي بايد غنيمت شمرد تفريح و سرگرمي در زندگي بشر يك فرصت حياتي است كه در دوران كودكي به صورت بازيهاي كودكانه انجام مي شود و به واسطه محيط خانواده و اجتماعي كه در آن زندگي مي‌كند به شكلهاي مختلفي شكل مي‌گيرد و ميل به تفريح در تمام طبقات و سنين لذت بخش و مايه شادي روح انسان مي‌شود كه در كشور ما بعضي‌ها عادت كرده اند كه فقط يك روز تعطيل هفتگي را با افراد خانواده دور هم جمع شوند و به پارك و جاي ديدني بروند و اين مسئله در مورد خانواده‌هاي روستايي كه بيشتر فعاليت اقتصادي انجام مي‌دهند فرق مي‌كند و اين تحقيق مي‌تواند نقش مهمي را در رشد و اصلاح شخصيت فرزندان و خانواده و جامعه به ما بدهد و ما را راهنمايي كند.

                    

                             مروري بر مطالعات و تحقيقات انجام شده

          از ميان كتابهاي فارسي به طور مشخص مؤلفان “مقدمه جامعه شناسي”

          براي نحستين بار مسأله فراغت تحت عنوان جامعه شناسي فراغت را مورد توجه قرار دادند و از ديدگاههاي مختلفي چون فراغت گروهها و طبقات مختلف، تاريخچه تفريحات در ايران پاتولوژي تفريحات و ......... آنرا مورد بررسي قرار دادند متأسفانه تأليفاتي كه به طور مشخص دال به توجه به اوقات فراغت و نحوه گذران آن باشد و ارائه كننده تجربيات جديدتر علمي در اين زمينه باشد وجود ندارد تحقيقات و بررسي‌هاي پايان نامه‌ها و طرحهاي تحقيقاتي سازمانهاي مختلف كه به نوعي به مسأله گذران اوقات فراغت مربوط مي‌شوند نيز عمدتاً در سه حوزه انجام شده است:

- مسائل و مشكلات جوانان و بررسي نيازمنديهاي آن.

- چگونگي گذران اوقات فراغت در گروههاي سني خاص.

          - توجه به عواقب اجتماعي و فرهنگي ناشي از كمبود امكانات مناسب جهت گذران اوقات فراغت و تأثير آن در گرايش به كجروي.

          - اين دسته از پژوهشهاي بيشتر بررسي‌هاي پراكنده در شهر تهران و چند شهر ديگر وجود دارد كه اكثريت قريب به اتفاق اين مطالعات مربوط به دهه 1350 است كه اگر حتي از نظر روش داراي اعتبار قابل قبولي باشند از لحاظ جامعه آماري بسيار محدودند و نمي‌توان آنها را به كليه افراد گروه سني و اجتماعي خاص تعميم داد يا از خلاق آنها مظاهر گويايي از نحوه گذران اوقات فراغت مشاهده كرد در دهه 1360 محدود پرسش‌هايي در زمينه اوقات فراغت در مراكز تحصيلات صدا و سيما مركز پژوهشهاي اجتماعي نهاد رياست جمهوري انجام گرفته است كه ضمن اين كه محدوديت جامعه آماري (عمدتاً شهر تهران) را دارد نتايج آن لزوماً براي تعيين وضعيت كنوني قابل استناد نيست و تنها در مطالعات تطبيقي كاربرد دارد.

          تازه‌ترين كارهاي پژوهش در اين زمينه سلسه مطالعاتي است كه پس از تشكيل شوراي عالي جوانان به هدف تأمين نيازهاي اطلاعاتي شوراي عالي و كميسيون ذيربط توسط بخش پژوهشي دبيرخانه شوراي عالي جوانان براي تحقيق بودجه زمان صورت گرفته است.

تاريخچه اوقات فراغت در ايران:

          در كشور ما ينز اوقات فراغت از سوي دولت از زمان قاجاريه مورد توجه قرار گرفته و بعد از آن ايجاد سازمانها و مؤسسات مختلفي نظير، سازمان تربيت بدني كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان و جوانان مشغول سياست گذاري بوده‌اند با پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي، در زمينه امكان مربوط به اوقات فراغت از يك سو و سياست گذاري اوقات فراغت توسط دولت از طرف ديگر تحولاتي پديدار شد و مراكز فساد و فحشا تخريب كننده شخصيت نسل جوان، برچيده شد و با تدبير مهم از مكتب انسان ساز اسلام، سازمان تربيت بدني و كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان و غيره جاني تازه گرفت و تلاشهاي گوناگون در بهره برداري از اوقات فراغت بخصوص نسل جوان، آغاز شد ولي محدوديت امكانات و افزايش سريع جمعيت به ويژه جواني جمعيت مجال و فرصت را از مسئولان و دست اندركاران مي ربود.

تحقيقات اوقات فراغت در ايران

          در ايران تحقيقات مربوط به جامعه شناسي اوقات در اواسط دهه 1340 يعني مدتي بعد از شروع به كار تلويزيون و گسترش ساير وسايل جمعي آغاز شده بيشتر اين تحقيقات در مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي وابسته به دانشگاه تهران انجام شده در اين تحقيقات و تحقيقات بعدي ما، در مورد نحوه گذران اوقات فراغت طبقات و گروههاي خاص اطلاعاتي گردآوري مي‌شد كه در جاي خود با اهميت و قابل استفاده بود. اما پژوهشهايي كه جنبه‌هاي كالبدي پديده اوقات فراغت توجه كند وجود نداشت، تا اينكه در سال 1372 توسط شهرداري اولين خانه فرهنگ محله تأسيس شد. واژه محله تاحدي هدف و دامنه فعاليتهاي اين مراكز را از خانه‌هاي فرهنگي كه در گذشته فعاليت مي‌كردند متمايز مي‌سازد و به آن بعدي محلي و اجتماعي مي‌بخشد خانه فرهنگ محله با توجه به دو هدف مهم تأسيس شده است.

1- تقويت روابط همسايگي و اجتماعي و مشاركت دادن مردم در حل مشكلات محله و برنامه ريزي براي آينده.

2- پركردن زمان اوقات فراغت شهروندان كه البته اين دو هدف از اهم جدا نمي‌باشد زيرا همانطور كه در مباحث نظري ذكر كرديم اوقات فراغت فقط زمان براي سرگرمي نيست بلكه مشاركت در اين فعاليت اجتماعي عام المنفعه نيز مي‌تواند روشي براي گذارن اوقات فراغت معتقدند كه خانه فرهنگ حتي المقدور بايد در جايي مكان يابي شود كه مركز تبادلات اجتماعي محله باشد اين مركز مي‌تواند جايي در كنار مراكز خريد يا مراكز آموزشي يا مسجد محله و حتي در كنار يا داخل پارك محله باشد و خانه فرهنگ را مي‌توان از ابتدا بنا كرد و يا اينكه خانه‌هاي قديمي را بازسازي و مورد استفاده قرار داد بازسازي و تبديل خانه‌هاي قديمي به خانه فرهنگ محله علاوه بر اين كه موجب كاهش هزينه‌ مي شود بعد فرهنگي اين مركز را تقويت مي‌كند.

اوقات فراغت و انواع آن

 

          اوقات فراغت: ساعاتي و ايامي فراغت تلقي مي‌گردد كه فرد براي فعاليت و تلاش از هرگونه اجبار، الزام و وظيفه بري بوده باشد فراغت ساعات و ايامي را در برمي‌گيرد كه طي آن فرد فرصت مي‌يابد كه به فعاليتهاي اختياري و داوطلبانه بپردازد و از فعاليت‌هايي كه عموماً در جهت رضايت نفس و ارضاي خويش بوده و حالتي لذت جويانه دارد.

اوقات فراغت لحظه‌اي مانند وقتي كه فرد پشت چراغ قرمز متوقف شده است اوقات فراغت ساعتي، گاهي اوقات شرايط كار افراد به گونه‌اي است كه بين دو زمان انجام كار ساعتي فراغت دارد.

 

اوقات فراغت روزانه: بعد از ساعت كار اداري، روزانه فرد داراي اوقات فراغتي است كه ممكن است به كارهايي نظير تماشاي تلويزيون، مطالعه كتاب، ورزش، معاشرت با دوستان و فاميل پرداخته شود.

 

          اوقات فراغت فرهنگي : در آخر هفته، يكي، دور روز تعطيل براي كارمندان وجود دارد كه ممكن است به كارهايي مانند گردش و تفريح، رسيدگي به امور منزل، ديدار با اقوام، سفرهاي داخل استاني پرداخته شود.

 

          اوقات فراغت سالانه: در اول هر سال مثلاً در كشور ما تعطيلات نوروزي يا مرخصيهايي كه فرد مي‌تواند از آنها در حلول سال استفاده نمايد وجود دارد كه اوقات فراغت سالانه را شامل مي‌شود.

           

          صور گذراندن اوقات فراغت: صور گذراندن اوقات فراغت در هر جامعه متأثر از توسعه فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي آن جامعه مي باشد و گذران اين اوقات دوره‌اي به دوره ديگر و از جامعه‌اي به جامعه ديگر متفاوت از يكديگر است ابزارها و وسايل و شكل گذران اوقات فراغت نيز در جوامع مختلف متمايز از يكديگر مي باشد. در اين تحقيق صور امكان گذران اوقات فراغت انواع بسياري را در بر مي‌گيرد تماشاي تلويزيون، مطالعه، ورزش، مهماني‌هاي دوستانه و خانوادگي و از عمده‌ترين انواع اشكال گذارن اوقات فراغت در اين تحقيق است.

          اسلام و اوقات فراغت: دين مبين اسلام با اين كه هدف تكامل و تعالي انسان را براي رستگاري، و دنبال كرده و برنامه‌هاي عبادي و الهي آن هدف در راه رسيدن به آن را ابلاغ نموده است اما به هيچ وجه از برنامه‌هاي زندگي اين جهان انسان غفلت نورزيده است در آيين مقدس اسلام تمايل به تفريح مانند ساير خواهشهاي بشر دقيقاً مورد توجه واقع شده و در بعضي از روايات دست يافتن به لذايذ مشروع در رديف امور مربوط به معاد و معاش قرار گرفته است. در تقسيم بندي اوقاتي كه در اسلام موجود است به تنظيم برنامه ريزي شبانه روزي دعوت و از او خواسته شده است كه اوقات گرانبهاي خود را به بطالت نگذرانيد.

 

حضرت علي (ع) در نهج البلاغه مي‌فرمايد:

براي مؤمن سه ساعت است (يعني شبانه روز خود را بايد سه قسمت كرد) ساعتي كه در ان با پروردگارش راز و نياز مي‌كند (هشت ساعت خود را در كار خدا صرف كند) ساعتي كه در ان معاش خود (نيازهاي زندگي) را بدست مي‌آورد (هشت ساعت آن را به داد و ستد و صنعت يا ساير موارد بپردازد) و ساعتي كه بين خويش و بين لذت و خوش آنچه حلال و نيكوست آزاد گذارد (هشت ساعت ديگر هم در خواب و خوارك و استراحت به سر برد. ناگفته نماند منظور از اختصاص هر قسمت به عملي آن نيست كه پي در پي آن را به جا آورد بلكه مراد آن است كه در هر شبانه روز ثلث وقت را اختصاص به كار دهند و براي خردمند روانيست كه سفر كند مگر در سه امر:

          اصلاح معاش يا گام نهادن در امر معاد يا لذت و خوشگذراني در آنچه حرام و ناروانيست نمونه‌هايي از صور و اشكال گذارن اوقات فراغت از ديدگاه اسلام ارائه مي‌شود.

1- رسول اكرم (ص) فرموده است مسافرت كنيد تا صحيح و سالم بمانيد.

2- در اسلام از دو نوع ورزش و بازي كه موجب ساخته شده انسان مي‌شود به كرار از زبان ائمه اطهار و معصومين (ع) سخت رفته است مثلاَ اسب سواري و تيراندازي براي روحيه سلحشور و مقاومت نه تنها توصيه شده بلكه شرط بندي نيز در اين دو مورد جايز شمرده شده است و پيامبر اكرم (ص) نه تنها مردم را به در برگزاري برنامه‌هاي ورزشي تشويق مي‌كرد بلكه خود شخصاً در اين مسابقات شركت مي‌نمود.

3- از ديگر مواردي كه جاي تفريح و وقت آزاد را مي‌تواند پركند معاشرت و دوستي، صله رحم به ديگران است. انسان خواه نا خواه در اجتماع زندگي مي‌كند از معاشرت با مردم گريزي ندارد ولي بي ترديد معاشرت براي اين است كه انسان وضع اجتماعي خود را حفظ كند همنشني و معاشرت با دوستان و خويشان و نزديكان اگر به نحو صحيح و معقولانه‌اي باشد آثار عميقي بر روابط انسان‌ها خواهد گذاشت و بااطبع نشاط نيروهاي دروني را برمي‌انگيزد. پيامبر بزرگ اسلام نقل كرده است پيوند خويشاوندي را حتي با جرعه‌اي از آب محكم كن.

4- سينما و تأتر و كليه مراكز فرهنگي، هم اينك نقش فوق العاده مهمي را در جوامع ايفاد مي‌نمايند در اين مورد ما به سخن رهبر كبير و بنيان گذار جمهوري اسلامي حضرت امام خميني (ره) اكتفا مي‌كنيم كه فرمودند ما با سينما مخالف نيستيم ما با فحشا مخالفيم.

5- كتابخانه و مطالعه اخبار و رويدادهاي و سرگذشت بزرگان و نيز مطالب اعتقادي و علمي و اخلاقي و غيره از صورتهاي بسيار ارزنده‌اي است كه جوامع مخصوص جوامع پيشرفته كم و بيش بدان چنگ زده‌اند.

 

نگاهي به سير و تحول چگونگي گذران اوقات فراغت:

          درباره اينكه اصولاً زمان فراغت پديده خاص جامعه صنعتي است، تمام پژوهشگران هم داستان نيستند بلكه برخي از آن‌ها معتقدند كه زمان فراغت در تمام مراحل تاريخي زندگي بشر وجود داشته است در گذشته دور كار و بازي از يكديگر مجزا نبود و هر دو مراسمي بود كه بخاطر مذهب و تماس با مردم برپا مي‌شد به عبارتي ديگر معني آنها در زندگي اجتماعي عليرغم تفاوتشان يك بود در اين مورد ويلن معتقد است كه جادوگران قبايل از كار معاف بودند و حالي كه دومازيه معتقد است كه وظايف جادوگران براي جامعه كاملاً ضروري است. پس اصلاً در چنين شرايطي زمان فراغت مفهوم نداشته است در دومازيه از اين هم پيش تر رفته و معتقد است كه حتي در جوامع كشاورزي داراي كتابت هم هنوز نمي‌توان از فراغت به معناي امروزي آن سخن گفت زيرا هنوز آهنگ كار با وضع آب و هوا در ارتباط بود مراسمي هم كه در روزهاي جشن برپا مي شد باز جنبه مذهبي داشت و به عنوان نوعي ذخيره، نيرو تلقي مي‌شد. در مورد طبقات اشراف هم از آنجا كه اصولاً كاري انجام نمي‌داد زمان فراغت مفهوم نداشت زندگي آنها بيشتر جنبه بيكاري داشت كه به مفهوم فراغت امروزي نه به مكمل كار بود و نه پاداش آن بلكه جاي كار را مي‌گرفت از اين جهت اطلاق كلمه فراغت به شيوه زندگي آنها مناسب نيست چون فراغت با كار رابطه دارد در نتيجه اولاً قرن نوزده ميزان كارگران آمريكا بيش از 85 ساعت كار در هفته بود و 15 وسعت كار روزانه براي يك كارگر در انگلستان امري معمولي و عادي تلقي مي‌شد.

          از آغاز تمدن تا نقلاب صنعتي افراد به سختي مي‌توانستند معاش خود و خانواده خود را تأمين كنند و حتي زنان و فرزندان خانواده نيز دوش به دوش پدران در اين كار سنگين سهيم بودند با شروع انقلاب صنعتي تفريح و سرگرمي جز زندگي مردم عادي شد ساعات كار كم و كمتر شده زمان استراحت و بيكاري عامه مردم افزايش يافت در چند سال اخير با فشار افكا رعمومي و خواست همگاني دولت‌ها ناگزير به اتخاذ تصميم‌ها برنامه ريزيهاي و سرمايه گذاريهاي مشابهي در امور رفاهي و تفريحي مردم شدند و متون جديد به ويژه اختراع راديو و تلويزيون اين امكان را بوجو آورد كه فراغت از معدوده امتيازات طبف تر متمايز خارج و در بين عموم مردم جامعه رايج كرد و در اواخر قرن نوزدهم و اويل قرن 20 نوعي نهضتهاي اجتماعي ب اهميت و كوشش اتحاديه‌هاي كارگري براي كم كردن ساعات كار تحت عنوان نهضت تفريحات سالم بوجود آمد تا وسايل يك زندگي خلاق و خوش را براي كارگران در اوقات فراغت بعد از يك كار طولاني و خسته كننده روزانه بوجود آورد علاوه بر آن براي گروهها و دسته‌هايي كه از لحاظ فرهنگي و تربيتي نسبت به سايرين عقب مانده‌ترند بودند فرصتهاي مناسب را بوجود آورد كه نتيجه آن بوجود آمدن زيمن بازي در محلات پرجمعيت به پا ساختن اردوگاههاي تفريحي و تربيتي آن بود.

 

بررسي آراء و انديشه‌هاي صاحبنظران

          در عصر ما انديشه درباره فراغت كم و بيش با پيدايش جامعه شناسي فراغت يعني دانشي كه در نظر دارد اين مسائل را به وسيله روشهاي عملي مورد بررسي قرار دهد و نظر سازماني يافته ايجاد كند مرتبط است نظر جامعه شناسان امروزي اين است كه فراغت واقعيتي است كاملاً تازه كه دربافت جامعه صنعتي پديد آمده است و آنرا نمي‌توان با بيكاري قرون قبل مقايسه كرده تصور مي‌شود كه جامعه شناسي فراغت به عنوان امري ضروري مطرح است زيرا دانشي است كه مي‌خواهد مسائل واقعي تحولات حوزه كار و شيوه زندگي را مطالعه كند.

جامعه شنايس فراغت در آمريكا پديدار شد و مراحل رشد خود را در آنجا گذراند در ربع قرن 20 بود كه روشهاي تجربي مطالعه افكار عمومي در آمريكا بكار گرفته شد. در سال 1925 ليند كوشش كرد كه فرهنگ آمريكايي را با روشهاي قوم شناسي مطالعه كند. او شهر درجه دومي را براي اين كار انتخاب كرد و بعد در سال 1935 كه همين بررسي را تكرار كرد متوجه شد كه در ظرف اين ده سال با وجود رشد فراغتهاي تازه، تغيير چنداني در زندگي آمريكايي پديد نيامده است. در سال 1935 قانون كار، ساعات كار هفتگي را به 40 ساعت تعطيل داد ولي اغلب كارگران مي بايست دو برابر كار كنند.

          اين وضع تا بعد از جنگ جهاني دوم ادامه يافت بعد از جنگ جهاني دوم درهاي رفته به سوي آمريكايي‌‌ها گشوده شد سطح زندگي بالا رفت، تلويزيون به خانه ها رسوخ كرد و شركتهاي تجاري پديد آمد. جامعه شناسي فراغت در اين دوره رشد شاياني پيدا كرد.” رايزمن“ به نام توده تنها بشارت دهنده اساسي درگذران اوقات فراغت بود رايزمن براي اولين بار اين تز را مطرح كرد كه تنها زمان فراغت است كه به انسان اين فرصت را ميدهد تا به صورتي آزادانه با جامعه مصرفي خود را سازگار كند. به دنبال اين نظر بود كه ”مارگريت ميد“ و” لون اشتاين“ مفهوم اخلاق تفريح را بوجود آوردند مفهوم فراغت توده وار در سال 1985 توسط جامعه شناسان آمريكايي عنوان شد و اين مارگريت ميد بود كه مشخصات فراغت جديد را بهتر از همه بيان كرد. او نوشت: زمان آزاد شدن از امر توليد به تدريج به زمان مصرف مبدل شد ولي هنوز فراغت در جامعه آمريكايي تحت سلطه كار بود. از اين جهت آنرا زمان تجديد قوا مي‌گفتند ولي تعريفي كه لون اشتاين از فراغت به عنوان اخلاق تفريح بعد از جنگ جهاني دوم به بدست داده است، نشان دهنده تحولي بود كه در مفهوم فراغت جديد به تدريج پديد آمده بود، او گفت: تحولات فرهنگ آمريكايي آنچه را كه ما آنرا اخلاق تفريح و لذت مي‌ناميم پديد آورده است رايزمن نيز همانند ويلن گذشته گرا بود و به عصر طلايي گذشته تأسف مي‌خوردو ويلن فراغت را رد رابطه با طبقات و كار تعريف كرده بود وي كسي بود كه روي كاهش ارزش كار تكيه مي‌كرد و اين چيزي بود كه بعد از او دنبال شد رايزمن تصور مي‌كرد كه در تمدن فراغت تازه، نظام طبقاتي از بين خواهد رفت و اين تزي بود كه شلسك و دومازيه در اروپا تعقيب كردند معهذا خود رايزمن چند سال بعد در اين مورد تجديد نظر كرد وي در صنعتي شدن جامعه نوعي تباهي انسانها را مي‌ديد و تنها راه از اين منجلاب را فراغت مي‌دانست او مسائل فراغت را برمبناي رابطه فرد و اجتماع بررسي كرد به نظر او فراغت در جامعه معاصر مصرفي در ايجاد سلطه جامعه بر فرد يعني مفهوم ”دگر راهبر“ كه مشخصه انسان زمان ماست،و نقش تعيين كننده دارد.

رايزمن مرحله رشد انسان را به سه دوره تقسيم مي‌كرد:

- دوران اول: انسان سنت راهبر

- دوارن دوم: انسان درون راهبر

- دوران سوم: انسان دگر راهبر

 

          رايزمن در مورد اوقات فراغت موببات بحث و انتقادجامعه شناسان را برانگيخت حتي خودش هم از نظريه‌هاي خود انتقاد كرد ولي ده سال بعد در كتابش به نام ”فراواني براي چه؟“ باز تزهاي كتاب توده تنها را از سرگرفت، او گفت: جامعه امروز آمريكايي ديگر جامعه مصرفي نيست بلكه جامعه اشراف است و از اين جهت فراغت نقش بسيارمهمي دارد. رايزمن در كتاب اول خود نظارتي طبقاتي را در مورد فراغت انكار مي‌كرد و معتقد بود كه اين سلسله مراتب طبقاتي كه در امر وجود دارد در فراغت به تدريج از بين خواهد رفت ولي در كتاب تازه اش فراواني براي چه؟ مفوم طبقات را وارد كرد و نشان داد كه موقعيت شغلي و اجتماعي تا چه حد در برخودر با فراغت مؤثر است.

          گرازيا هم به نوبه خود كوشش كرد مفهوم بسيار خوش بينانه فراغت را در هم شكند، گرازيا فراغت را در اشرافي جستجو مي‌كند و نشان مي دهد كه تفريح و سرگرمي‌هاي گوناگون ويژه طبقه مرفه و اشراف بوده طبقه پايين و زحمتكش براي تأمين حداقل معيشت خود چاره اي جز كار و  تلاش شبانه روي نداشتند و ني به قول براتراندراسل اساساً اين فكر كه افتادم از فراغت بهره‌اي داشته باشند هميشه مايه ناراحتي اغنيا بوده است.

          رايت ميلز هم در فراغت نوعي از خود بيگانگي مشاهده مي نمود. تنها اندرسون و كاپلان بودند كه تا حدي نسبت به فراغت نظري خوش بينانه داشتند. اين دو نويسنده را با توجه به تزهايي كه در مورد فراغت مطرح كردند شايد بتوان ذهني‌؛را معرفي كرد اندرسون فراغت را زمان فروخته نشده‌اي مي‌داند كه متعلق به فرد است، زماني كه فرد به ميل خود از آن استفاده مي‌كند.

          او مي‌گفت كه كار در جامعه غربي كمتر نيازهاي انسان را پاسخ مي‌دهد و بيشتر تابع منافع شغلي است.

          اندرسون در فهرست نوعغي فعاليت خود انگيخته و آزادي گيني مشاهده مي‌كند.

          هاويگورست به نوبه خود سعي كرد فراغت را در رابطهبا شخصيت مورد بررسي قرار دهد او فراغت را در رابطه با مراحل مختلف زندگي تحليل كرد و فعاليتهاي فراغتي را در سنين مختلف با يكديگر مقايسه كرد به طور كلي درباره پيدايش فراغت و همچنين گرايش انسان به آن سه نظريه عنوان شده است:

- اولين نظريه حاكي ا اين است كه مبناي تفريح مذهب است.

- دومين نظريه راجع به فراغت، فرضيه غريزي بازي و تفريح است.

          - سومين نظريه فرضي مبني بر استراحت و كسب ذوق است.

          با توجه به نظريه اول فلوئيد ماوس در كتاب سلسله نظريه‌هاي اجتماعي ريشه تفريح در زمان قديم را مذهب بيان مي‌كند و اضافه مي‌كند كه با استيلاي مسيعيت برجهان، پرداختن به تفريح نوعي معصيت تلقي مي‌شده است.

          با توجه به دومين نظريه كارل گروش در كتاب باي و مرد معتقد است بازي انسان مانند بازي حيوانات ا يك نياز فطري سرچشمه ميگردد وظيفه اصلي بازي در سنين كودكي آماده سازي طفل براي بزرگسالي است.

          با توجه به سومين نظريه اسپنسر در اين خصوص، علت گرايش انسان به تفريح را رها شدن وي ا نيروي اضافي مي‌داند توماس ميل رهايي ا يكنواختي و بدست آوردن تجربيات را عامل پيدايش تفريح و بازي مي‌شمارد.

          چهار چوب نظري تحقيق

          با توجه به بررسي‌هايي كه از نظرات صاحبنظران و انديشمندان انجام گرفت.

          تئوري نظريه پردار آلماني به نام مورتين لاراوسي در زمينه اوقات فراغت بايد و چهار چوب نظري تحقيق قرار گرفت كه بر طبق آن سئوالات فرضيه و پرسشنامه طرح شد.

          وي معتقدي به عامل تفريح و نياز بشر به استراحت و جبران خستگي مي‌باشد با توجه به اينكه انسان همواره در حال كار و تلاش و فعاليت مي‌باشد و از طرفي ارگانيسم بدني انسان هم بعد ا مقداري فعاليت احتياج به استراحت دارد پس براي اينكه انسان بتواند دوباره به كار و فعاليت مفيد بپرداد احتياج به استراحت و جبران خستگي دارد تا از سلامت جسمي و روحي كامل برخوردار شود و بتواند فعاليت‌ها و كارها را به نحو احسن انجام دهد.




       

 

منبع : سايت علمی و پژوهشي آسمان--صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید
اين مطلب در تاريخ: چهارشنبه 20 اسفند 1393 ساعت: 10:55 منتشر شده است
برچسب ها : ,,,
نظرات(0)

شبکه اجتماعی ما

   
     

موضوعات

پيوندهاي روزانه

تبلیغات در سایت

پیج اینستاگرام ما را دنبال کنید :

فرم های  ارزشیابی معلمان ۱۴۰۲

با اطمینان خرید کنید

پشتیبان سایت همیشه در خدمت شماست.

 سامانه خرید و امن این سایت از همه  لحاظ مطمئن می باشد . یکی از مزیت های این سایت دیدن بیشتر فایل های پی دی اف قبل از خرید می باشد که شما می توانید در صورت پسندیدن فایل را خریداری نمائید .تمامی فایل ها بعد از خرید مستقیما دانلود می شوند و همچنین به ایمیل شما نیز فرستاده می شود . و شما با هرکارت بانکی که رمز دوم داشته باشید می توانید از سامانه بانک سامان یا ملت خرید نمائید . و بازهم اگر بعد از خرید موفق به هردلیلی نتوانستیدفایل را دریافت کنید نام فایل را به شماره همراه   09159886819  در تلگرام ، شاد ، ایتا و یا واتساپ ارسال نمائید، در سریعترین زمان فایل برای شما  فرستاده می شود .

درباره ما

آدرس خراسان شمالی - اسفراین - سایت علمی و پژوهشی آسمان -کافی نت آسمان - هدف از راه اندازی این سایت ارائه خدمات مناسب علمی و پژوهشی و با قیمت های مناسب به فرهنگیان و دانشجویان و دانش آموزان گرامی می باشد .این سایت دارای بیشتر از 12000 تحقیق رایگان نیز می باشد .که براحتی مورد استفاده قرار می گیرد .پشتیبانی سایت : 09159886819-09338737025 - صارمی سایت علمی و پژوهشی آسمان , اقدام پژوهی, گزارش تخصصی درس پژوهی , تحقیق تجربیات دبیران , پروژه آماری و spss , طرح درس